Examkin

Soru

Zorluk: ZorMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilat yapısında "merkezi yönetimin taşra teşkilatı" ile ilgili 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ve 1982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

  1. Yetki genişliği (expansion of authority) ilkesi, merkezi idarenin taşra teşkilatında yer alan hem vali hem de kaymakam tarafından kamu hizmetlerinin aksamasını önlemek amacıyla merkezden emir beklemeksizin kullanılabilen bir yetkidir.Cevap
  2. B
    Vali, il sınırları içerisinde hem devletin tüzel kişiliğini hem de Cumhurbaşkanını temsil ederken; kaymakam ilçede sadece Cumhurbaşkanının idari temsilcisi sıfatını taşır.
  3. C
    Merkezi yönetimin taşra birimleri olan il ve ilçe idarelerinin ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmaz; bu birimler devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alır ve giderleri genel bütçeden karşılanır.
  4. D
    İl idaresi içerisinde yer alan İl İdare Kurulu; valinin başkanlığında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, tarım, sağlık ve bayındırlık müdürlerinden oluşur.
  5. E
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile merkezi yönetimin taşra teşkilatı içerisinde, birden çok ili içine alan ve merkezi idareye bağlı bölge kuruluşları kurulabilir.

Cevap

Yetki genişliği ilkesinin hem vali hem kaymakam tarafından kullanılabileceğini belirten ifade yanlıştır; bu yetki sadece valiye aittir.
Anayasa'nın 126. maddesine göre 'İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır'. Bu ifade, yetki genişliğinin sadece il idaresine (Valiye) tanındığını, ilçe idaresinin (Kaymakamın) bu yetkiye sahip olmadığını kesin olarak belirtir. Bu nedenle kaymakamın yetki genişliği kullandığını söyleyen ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezi yönetimin taşra teşkilatındaki ana aktörlerin (Vali ve Kaymakam) yetkilerini hatırla.
Vali ilin, Kaymakam ilçenin başıdır.
Hiyerarşik yapıda bu makamların görev alanlarını belirlemek için temel ayrımı yapmak gerekir.
2
Anayasa'nın 126. maddesinde yer alan 'Yetki Genişliği' ilkesinin kapsamını analiz et.
Yetki genişliği sadece 'İl İdaresi' (Valilik) için tanımlanmıştır.
Bu ilke, merkeze ait bir yetkinin (karar alma ve harcama yapma) taşradaki en yüksek amir tarafından kullanılmasıdır; hiyerarşiyi bozmadan merkeze danışma yükünü azaltır.
3
Vali ve Kaymakamın temsil sıfatlarını karşılaştır.
Vali devletin ve Cumhurbaşkanının temsilcisiyken, Kaymakam sadece Cumhurbaşkanının temsilcisidir.
Vali, ilde genel yetkili amirdir ve devleti bir bütün olarak temsil etme gücüne sahiptir.

Anahtar Kavram

Yetki Genişliği ve Taşra Teşkilatı Temsil Sıfatları

İpuçları

1
Anayasa'da yetki genişliği ilkesinin hangi idari birim için düzenlendiğine dikkat edin.
2
Vali ve Kaymakam arasındaki 'devleti temsil etme' farkını ve il-ilçe ayrımını hatırlayın.
3
Yetki genişliği sadece İl İdaresi (Vali) için geçerlidir; Kaymakamın böyle bir anayasal yetkisi yoktur.

Daha Fazla Pratik

İl Genel İdaresi ile İl Özel İdaresi arasındaki organ ve yetki farklarını inceleyerek 'Hiyerarşi' ve 'İdari Vesayet' farkını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Merkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Bu konudan daha fazla soru