I. Dünya Harbi'nde müttefikleri olan Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın Avrupa'daki askerî yükünü hafifletmek amacıyla sınırları dışına kolordular sevk eden Osmanlı idaresi, aynı dönemde güney vilayetlerinde de geniş çaplı savunma muharebelerine girişmiştir.
Bu harekât alanlarının açılış gayeleri, savaşın seyri ve bölgesel etkileri göz önüne alındığında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- AIrak Cephesi'nde Kut'ül Amâre'de kazanılan askerî zafer, İngiltere'nin bölgedeki varlığını tamamen tasfiye ederek Basra Körfezi ve Hindistan ticaret yollarının mutlak surette Osmanlı denetimine geçmesini sağlamıştır.
- BHicaz-Yemen bölgesinde İngiliz kışkırtmasıyla patlak veren yerel isyanların bastırılması sürecinde, Osmanlıcılık akımı tüm unsurları kapsayacak şekilde güç kazanmış ve gayrimüslim tebaanın devlete sadakati pekişmiştir.
- Brest-Litovsk Antlaşması ile Rusya'nın savaştan çekilmesi, Osmanlı Devleti'nin doğrudan sınırlarını koruma ya da toprak kazanma gayesi gütmeksizin müttefiklerine destek için kuvvet sevk ettiği Galiçya, Romanya ve Makedonya cephelerindeki askerî varlığının sona ermesini sağlamıştır.Cevap
- DGaliçya ve Makedonya cephelerinde konuşlu bulunan Osmanlı kolorduları, Mondros Mütarekesi'nin yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu coğrafyalardaki mevzilerini koruyarak mütareke hükümlerinin buralarda tatbik edilmesine öncülük etmiştir.
- ESuriye-Filistin Cephesi'nde cereyan eden muharebeler, Osmanlı Devleti'nin Kafkasya üzerinden Orta Asya Türk dünyası ile doğrudan kara bağlantısı kurma ve Pantürkizm idealini hayata geçirme hedefi doğrultusunda icra edilmiştir.
Cevap
Brest-Litovsk Antlaşması ile Rusya'nın savaştan çekilmesi, Osmanlı Devleti'nin doğrudan sınırlarını koruma ya da toprak kazanma gayesi gütmeksizin müttefiklerine destek için kuvvet sevk ettiği Galiçya, Romanya ve Makedonya cephelerindeki askerî varlığının sona ermesini sağlamıştır.
Galiçya, Romanya ve Makedonya cepheleri; Osmanlı Devleti'nin sınırları haricinde müttefikleri Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan'ın yükünü hafifletmek üzere kolordular gönderdiği 'yardım cepheleri'dir. Bu cephelerde Osmanlı Devleti'nin toprak ilhakı veya sınır güvenliğini sağlama gibi doğrudan bir hedefi bulunmamaktadır. 1917 yılında Rusya'da gerçekleşen Bolşevik İhtilali ve sonrasında imzalanan 3 Mart 1918 tarihli Brest-Litovsk Antlaşması ile Rusya savaştan çekilmiş, böylece bu cephelerdeki askerî gereksinim tamamlanarak Osmanlı birlikleri kademeli olarak geri çekilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin yardım cephelerinin niteliği ve Brest-Litovsk Antlaşması ile kapanması
İpuçları
1
Osmanlı Devleti'nin yardım cepheleri (sonu '-ya' ile bitenler) sınır dışı cepheler olup buralarda toprak kazanma gayesi güdülmemiştir.
2
Doğu Avrupa'daki çatışmaların sona ermesinde ve müttefiklere yardım cephelerinin kapanmasında 1917 Bolşevik İhtilali belirleyici olmuştur.
3
Brest-Litovsk Antlaşması ile Rusya savaştan çekilince Galiçya, Romanya ve Makedonya'daki Osmanlı birlikleri görevlerini tamamlayıp geri dönmüştür.
Daha Fazla Pratik
Kut'ül Amâre Zaferi'nin komutanı Halil (Kut) Paşa'nın rolü ve Medine Müdafaası'nda Fahreddin Paşa'nın 'Çöl Kaplanı' unvanıyla yürüttüğü direnişin siyasi sonuçları incelenebilir.
Alternatif Yöntem
Cephe türlerini Taarruz (Kafkas, Kanal), Savunma (Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen) ve Yardım (Galiçya, Romanya, Makedonya) şeklinde kodlayıp yardım cephelerinin yalnızca sınır dışı ve Rusya'nın çekilmesiyle (Brest-Litovsk) doğrudan ilintili olduğunu hatırlayarak sonuca gidilebilir.
Tahmini Süre:1m 50s