Soru

Zorluk: OrtaMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye’nin idari teşkilatlanmasında, merkezi yönetimin taşra teşkilatı birimleri ile yerinden yönetim kuruluşları (mahalli idareler) arasında hem tüzel kişilik hem de denetim ilişkisi bakımından belirgin farklar bulunmaktadır. Özellikle isim benzerliği taşıyan bazı organlar adaylar tarafından sıklıkla karıştırılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetimin taşra teşkilatı yapısı içerisinde yer alan bir organ veya görevli değildir?

  1. A
    Vali
  2. B
    İl İdare Kurulu
  3. İl Genel MeclisiCevap
  4. D
    Kaymakam
  5. E
    İlçe İdare Kurulu

Cevap

İl Genel Meclisi, merkezi yönetimin taşra teşkilatı değil, mahalli idareler (yerinden yönetim) içerisinde yer alan İl Özel İdaresi'nin bir organıdır.
İl Genel Meclisi, Türkiye'nin idari yapısında bir mahalli idare (yerinden yönetim) kuruluşu olan İl Özel İdaresi'nin karar organıdır. Merkezi yönetimin taşra teşkilatı; merkezin emir ve talimatlarına hiyerarşik olarak bağlı olan il genel idaresi, ilçe idaresi ve bölge kuruluşlarından oluşur. İl Genel Meclisi üyeleri halk tarafından seçilir ve ayrı bir kamu tüzel kişiliğini temsil ederler, bu nedenle merkezi yönetimin taşra birimi olarak kabul edilemezler.

Adım Adım Çözüm

1
İdari teşkilat şemasındaki ana ayrımı hatırla.
Teşkilat; Merkezi Yönetim (Başkent + Taşra) ve Yerinden Yönetim (Yerinden Yönetimler + Hizmet Yerinden Yönetimler) olarak ikiye ayrılır.
Sorunun kökünde istenen birimin hangi ana başlık altında olduğunu belirlemek için bu ayrım temeldir.
2
Merkezi yönetimin taşra teşkilatı birimlerini listele.
İl Genel İdaresi (Vali, İl İdare Kurulu, Şube Başkanları), İlçe İdaresi (Kaymakam, İlçe İdare Kurulu, Şube Başkanları) ve Bölge Kuruluşları.
Taşra teşkilatının sınırlarını netleştirmek seçenekleri elemeyi sağlar.
3
Seçeneklerdeki organların ait olduğu tüzel kişiliği kontrol et.
Vali, İl İdare Kurulu ve Kaymakam devlet tüzel kişiliği (merkez) içindeyken; İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresi'nin (ayrı kamu tüzel kişiliği) organıdır.
Hangi organın merkezi hiyerarşiye, hangisinin mahalli idare özerkliğine sahip olduğunu ayırt etmek teşhis için kritiktir.

Anahtar Kavram

İdari Teşkilat Yapısında Taşra ve Mahalli İdare Ayrımı

İpuçları

1
Bir birimin taşra mı yoksa mahalli idare mi olduğunu anlamak için o birimin 'ayrı bir kamu tüzel kişiliği' olup olmadığına bakın.

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi'nin organları ile İl Genel İdaresi'nin (Merkez-Taşra) birimlerini yan yana getirerek bir karşılaştırma tablosu yapmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla