Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Kentsel yerleşmelerin büyüme hızı ve mekânsal gelişimi, o kentte baskın olan ekonomik faaliyet kollarına göre şekillenir. Bazı şehirler sanayi ve maden gibi doğrudan üretime dayalı kollarla ön plana çıkarken; bazıları idari statü, eğitim, askeri ve bölgesel hizmet odaklı büyür.

Aşağıdaki tabloda bazı şehirler ve gelişimlerinde etkili olan belirgin kentsel fonksiyonlar verilmiştir:

ŞehirBelirgin Fonksiyon
I. ErzurumBölge Merkezi ve Kamu Hizmetleri
II. KırıkkaleSanayi (Savunma Sanayisi)
III. VanSınır Ticareti ve Bölge Hizmetleri
IV. BatmanMadencilik ve Rafineri
V. IspartaEğitim ve Askeri Hizmetler

Buna göre, tablodaki şehirlerden hangileri kentsel gelişimini temel olarak 'üretim' (sanayi ve maden) faaliyetlerine borçludur?

  1. A
    I ve III
  2. II ve IVCevap
  3. C
    III ve V
  4. D
    I, II ve IV
  5. E
    II, IV ve V

Cevap

Kentsel gelişimini üretim faaliyetlerine borçlu olan şehirler Kırıkkale ve Batman'dır.
Üretim odaklı kentsel gelişim; sanayi tesisleri (Kırıkkale - MKE fabrikaları) veya maden işletmelerinin (Batman - petrol) varlığıyla gerçekleşen büyümeyi ifade eder. Kırıkkale bir cumhuriyet şehri olarak sanayiyle, Batman ise petrolün keşfiyle birincil ve ikincil faaliyetler üzerinden büyümüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Şehirlerin ekonomik faaliyet kollarını sınıflandır
I. Erzurum (Hizmet), II. Kırıkkale (Sanayi/Üretim), III. Van (Hizmet/Ticaret), IV. Batman (Maden/Üretim), V. Isparta (Hizmet)
Şehirlerin büyümesine neden olan birincil faktörün hangi ekonomik sektörde olduğunu belirlemek gerekir.
2
Üretim ve Hizmet ayrımını yap
Kırıkkale (savunma fabrikaları) ve Batman (petrol çıkarımı ve işlenmesi) doğrudan üretime (ikincil ve birincil sektörün birleşimi) dayalıdır. Diğerleri ise üçüncü (hizmet) sektöre dayalıdır.
Soruda istenen 'üretim' odağını karşılayan şehirleri belirlemek için sanayi ve maden fonksiyonlarını seçmek gerekir.

Anahtar Kavram

Şehirlerin Fonksiyonel Sınıflandırması (Üretim vs Hizmet Odaklı Şehirler)

İpuçları

1
Şehirlerin büyümesinde hangi sektörün (tarım, sanayi, hizmet) daha fazla istihdam yarattığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Diğer şehirlerin (Afyonkarahisar, Aksaray) kavşak konumu nedeniyle 'ulaşım' fonksiyonuyla nasıl büyüdüğünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla