Soru

Zorluk: OrtaSon Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli

Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; Arap eyaletleri, Batı Trakya ve Elviye-i Selâse (Kars, Ardahan, Batum) için 'halkın serbestçe vereceği oylara' (referandum) başvurulması kararlaştırılmıştır.

Bu bölgelerin geleceğinin belirlenmesinde 'halk oylaması' yönteminin önerilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Wilson İlkeleri’ndeki self-determinasyon hakkını kullanarak bölgedeki Türk ve Müslüman nüfus çoğunluğuna dayalı haklılığı uluslararası alanda kanıtlamakCevap
  2. B
    İtilaf Devletleri’nin bu bölgelerde plebisit yapılmasını zorunlu kılan bir antlaşma taslağını meclise kabul ettirmiş olması
  3. C
    Söz konusu bölgelerin Osmanlı Devleti’nden ayrılarak bağımsız birer devlet kurma yönündeki taleplerine resmiyet kazandırmak
  4. D
    Osmanlı Devleti’nin bu stratejik bölgeleri askeri yollarla savunma gücünün kalmadığını İtilaf Devletleri’ne resmen bildirmek
  5. E
    Meclis-i Mebusan içerisindeki azınlık milletvekillerinin ayrılıkçı taleplerini karşılayarak mecliste siyasi birliği sağlamak

Cevap

Misak-ı Millî'de bazı bölgeler için halk oylaması istenmesinin temel nedeni, bölgedeki Türk ve Müslüman nüfus çoğunluğuna güvenilmesi ve bu durumun Wilson İlkeleri çerçevesinde diplomatik bir haklılık kanıtı olarak kullanılmasıdır.
Misak-ı Millî'de yer alan halk oylaması maddeleri, Türk tarafının ilgili bölgelerdeki nüfus gücüne duyduğu güveni yansıtır. ABD Başkanı Wilson tarafından ilan edilen ilkeler, her milletin nüfus olarak çoğunlukta olduğu bölgede kendi kaderini belirleme hakkına sahip olduğunu öngörmekteydi. Milli Mücadele kadrosu da bu ilkeye dayanarak; Türk ve Müslümanların çoğunlukta olduğu Kars, Ardahan, Batum ve Batı Trakya gibi bölgelerin vatanın bir parçası olduğunu halkın oyuyla tescil ettirmeyi ve uluslararası alanda hukuki bir üstünlük kurmayı hedeflemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Misak-ı Millî’de halk oylaması (referandum) istenen bölgeleri tespit edin.
Bu bölgeler Kars, Ardahan, Batum (Elviye-i Selâse), Batı Trakya ve Arap eyaletleridir.
Hangi alanların bu statüde değerlendirildiğini bilmek sorunun kapsamını belirler.
2
Bu bölgelerin nüfus yapısı ile dönemin uluslararası diplomatik ilkeleri arasındaki bağlantıyı kurun.
Söz konusu bölgelerde Türk ve Müslüman nüfus çoğunluktadır. Wilson İlkeleri ise 'nüfus çoğunluğunun bulunduğu yerlerde halkın kendi geleceğini belirlemesini' (self-determinasyon) savunmaktadır.
Milli Mücadele'nin stratejik dayanaklarını anlamak için bu demografik ve hukuki ilişki kritiktir.
3
Halk oylaması yönteminin tercih edilme amacını sonuçlandırın.
Türk tarafı nüfus gücüne güvendiği için oylamadan kendi lehine sonuç çıkacağını bilmekte ve bu yöntemi dünya kamuoyuna karşı 'halk iradesine dayalı haklılık' kanıtı olarak kullanmaktadır.
Referandumun bir risk değil, bir diplomatik strateji olduğunu kavramak doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Misak-ı Millî'de Halk Oylaması ve Wilson İlkeleri İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla