Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusu üzerinde yer şekilleri, su kaynakları ve ulaşım güzergâhları belirleyici bir rol oynamaktadır. Bir dağ silsilesinin eteğinde, dar bir vadi tabanı boyunca veya önemli bir kara yolunun her iki yakasında evlerin bir hat şeklinde sıralanmasıyla oluşan yerleşmeler görülmektedir.

Buna göre, yerleşme çekirdeklerinin belirli bir hat boyunca dizilmesiyle oluşan bu yerleşme dokusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Toplu yerleşme
  2. B
    Dağınık yerleşme
  3. Çizgisel yerleşmeCevap
  4. D
    Dairesel yerleşme
  5. E
    Işınsal yerleşme

Cevap

Yerleşme çekirdeklerinin bir hat (yol, vadi, akarsu) boyunca dizilmesiyle oluşan doku çizgisel yerleşmedir.
Çizgisel (hat) yerleşme dokusu, yerleşme çekirdeklerinin bir yol, akarsu yatağı veya vadi boyunca bir çizgi halinde sıralanmasıyla ortaya çıkar. Sorudaki 'dar bir vadi tabanı' ve 'kara yolunun her iki yakasında bir hat şeklinde sıralanma' ifadeleri doğrudan bu dokuyu tanımlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yerleşmenin fiziksel konumunu analiz etme
Evlerin dar bir vadi veya yol kenarında bulunduğu tespit edildi.
Yerleşme dokusunu belirleyen en temel unsur, konutların birbirine göre nasıl konumlandığıdır.
2
Geometrik dizilimi belirleme
Konutların rastgele değil, bir 'hat' şeklinde sıralandığı belirlendi.
Vadi tabanları ve ulaşım hatları yerleşmeyi tek bir yöne doğru zorlar.
3
Doku türünü isimlendirme
Çizgisel (hat) yerleşme dokusu sonucuna ulaşıldı.
Literatürde yol veya akarsu boyu yerleşmeler bu terimle ifade edilir.

Anahtar Kavram

Kırsal Yerleşme Dokuları

İpuçları

1
Sorudaki 'hat şeklinde sıralanma' ifadesine odaklanın.
2
Yol veya vadi boyu yerleşmelerin geometrik şeklini düşünün.
3
Evlerin bir çizgi üzerinde dizildiği yerleşme türünü hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Karadeniz'deki dağınık yerleşmeler ile İç Anadolu'daki toplu yerleşmelerin temel nedenlerini karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla