Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürk Dış Politikasının Temel İlkeleri ve Dönemler

Atatürk dönemi dış politikasının 1923−19321923-1932 yılları arasındaki ilk safhası, Lozan’dan kalan pürüzlerin giderilmesine ve tam bağımsızlığın pekiştirilmesine yönelik bir "tasfiye ve inşa" süreciyken; 1932−19391932-1939 yılları arasındaki ikinci safha, dünya barışını tehdit eden gelişmelere karşı "kolektif güvenlik ve bölgesel iş birliği" odaklıdır.

Türkiye'nin dış politikasında 19321932 yılından itibaren yaşanan bu stratejik öncelik değişiminde (safha değişikliğinde) aşağıdakilerden hangisinin belirleyici bir etkisi olduğu savunulamaz?

  1. A
    19321932 Cenevre Silahsızlanma Konferansı'nın sonuçsuz kalarak uluslararası silahlanma yarışının hızlanması
  2. B
    İtalya’nın Doğu Akdeniz’deki yayılmacı emelleri ve Habeşistan'a yönelik saldırgan tutumu
  3. C
    Nazi Partisi’nin Almanya’da iktidara gelerek Versay düzenini ve mevcut sınırları tanımayacağını ilan etmesi
  4. Türkiye’nin iç piyasadaki yerli üretimi artırmak amacıyla I.I. Beş Yıllık Sanayi Planı’nı uygulamaya koymasıCevap
  5. E
    Milletler Cemiyeti’nin (Cemiyet-i Akvam) saldırgan devletlere karşı caydırıcı bir yaptırım gücü oluşturamaması

Cevap

Türkiye’nin iç piyasadaki yerli üretimi artırmak amacıyla I. Beş Yıllık Sanayi Planı’nı uygulamaya koyması
Doğru seçenek olan sanayi planı uygulaması, Türkiye'nin iç ekonomik kalkınma ve devletçilik politikasıyla ilgili bir gelişmedir. Oysa soruda bahsedilen 19321932 sonrası dış politika safha değişikliği; Avrupa'da yükselen faşizm, nazizm ve Milletler Cemiyeti'nin yetersizliği gibi 'dış güvenlik tehditleri' nedeniyle gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapma
1923−19321923-1932 arası Lozan sorunları (mübaadele, borçlar, okullar) çözülmüştür. 1932−19391932-1939 arası ise güvenliğe odaklanılmıştır.
Dış politikadaki kırılma noktasının nedenlerini anlamak için dönemsel odak farkını saptamak gerekir.
2
Dış etkenleri değerlendirme
Almanya (Nazi), İtalya (Habeşistan) ve silahsızlanma çabalarının çöküşü dış tehditleri oluşturur.
Strateji değişikliği genellikle uluslararası konjonktürdeki (gerçekçilik ilkesi gereği) değişimlerden kaynaklanır.
3
İç ve dış politika ayrımını yapma
Sanayi Planı, ekonomik bağımsızlık için bir iç hamledir; dış politikadaki 'kolektif güvenlik' yöneliminin bir nedeni değildir.
Bir iç politika gelişmesi, dış politikadaki stratejik safha değişikliğinin temel belirleyicisi olarak kabul edilemez.

Anahtar Kavram

Atatürk Dönemi Dış Politika Safhaları ve Stratejik Öncelikler

İpuçları

1
Dış politikadaki değişimler genellikle ülke dışındaki büyük siyasi ve askeri tehditlerden kaynaklanır.
2
19301930’lu yılların başında dünyada hangi devletler sınırları değiştirmek istiyordu ve bu durum Türkiye’yi nasıl etkiledi?
3
Seçeneklerden hangisi Türkiye'nin 'kendi içinde' yaptığı bir reformdur ve dış dünyadaki savaş tehdidiyle doğrudan ilgili değildir?

Daha Fazla Pratik

Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nın hangi yayılmacı tehditlere karşı kurulduğunu tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik gruplandırma yöntemiyle, seçeneklerdeki olayların 'iç mesele' mi yoksa 'uluslararası kriz' mi olduğuna bakarak doğru cevaba ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türk Dış Politikasının Temel İlkeleri ve Dönemler

Bu konudan daha fazla soru