Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de karasal iklim özelliklerinin görüldüğü üç farklı merkezde, en fazla yağışın düştüğü mevsimler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

MerkezEn Fazla Yağış Aldığı Mevsim
Iİlkbahar
IIYaz
IIIKış

Buna göre, bu merkezlerle ilgili olarak aşağıda yapılan değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. merkezde yağışlar genellikle konveksiyonel (yükselim) kökenli olup halk arasında 'kırkikindi' olarak adlandırılır.
  2. B
    II. merkezin yaz yağışları alması, bölgede gür otlakların yetişmesini sağlayarak büyükbaş hayvancılık faaliyetlerini desteklemiştir.
  3. C
    III. merkezde kış yağışlarının payının yüksek olması, bölgenin Akdeniz yağış rejiminin etkisinde olduğunu kanıtlar.
  4. D
    I. ve III. merkezlerin yıllık sıcaklık farkları, II. merkeze göre daha azdır.
  5. II. merkezde yağışların yaz mevsimine kaymasının temel nedeni, bölgenin çevresine göre alçakta yer alan bir çanak yapısında olmasıdır.Cevap

Cevap

II. merkezde yağışların yaz mevsimine kaymasının temel nedenini yer şekillerinin alçak olmasına bağlayan ifade yanlıştır; bu durum yüksek yükselti ve şiddetli karasallık ile açıklanır.
Sert karasal iklimin hüküm sürdüğü Erzurum-Kars-Ardahan çevresinde (II. merkez) yağışların yaz mevsimine kaymasının temel sebebi bölgenin yüksek bir plato olması ve karasallığın şiddetli olması nedeniyle yüzeyin geç ısınarak konveksiyonel hareketlerin yaza sarkmasıdır. Bu nedenle, bu durumu bölgenin 'alçakta yer almasıyla' açıklayan yargı bilimsel olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezlerin iklim tiplerini belirle.
I. Merkez: İç Anadolu (Ilıman Karasal/Step), II. Merkez: Erzurum-Kars-Ardahan (Sert Karasal), III. Merkez: Güneydoğu Anadolu (Karasal-Akdeniz Geçiş).
Türkiye'deki yağış rejimlerinin (İlkbahar-Yaz-Sonbahar-Kış kuralı) karasal alt tiplerine dağılımını analiz etmek gerekir.
2
II. merkezin (Sert Karasal) yağış oluşum mekanizmasını incele.
Yüksek platolarda ısınma geç gerçekleştiği için konveksiyonel yağışlar yaz başına sarkar.
Yaz yağışlarının nedeni bölgenin alçak bir çanak olması değil, Türkiye'nin en yüksek ve en karasal bölgesi olmasıdır.
3
III. merkezin yağış rejimini yorumla.
Güneydoğu Anadolu, enlem etkisiyle Akdeniz yağış sisteminden (cephesel) etkilenir, bu yüzden kış yağışları fazladır.
Karasal iklimin her yerinde aynı yağış rejimi görülmediğini anlamak için mutlak konum etkisini değerlendirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Karasal İklimin Bölgesel Farklılıkları ve Yağış Rejimleri

İpuçları

1
Türkiye haritası üzerinde İç Anadolu, Erzurum-Kars ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin yağış mevsimlerini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu arasındaki yağış rejimi farkının nedenlerini matematik ve özel konum çerçevesinde inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yağış rejimlerini hatırlamak için 'e' harfi kuralını (İç Anadolu: İlkbahar, Erzurum-Kars: Yaz, Karadeniz: Sonbahar, Akdeniz/Güneydoğu: Kış) kullanabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Görülen İklim Tipleri

Bu konudan daha fazla soru