Soru

Zorluk: ZorKanun Yapım Süreci

Yasama organı tarafından kabul edilip yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanına gönderilen bir kanun metninin, Cumhurbaşkanı tarafından 'bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesi' yetkisi ve bu süreci takip eden yasama aşamalarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Cumhurbaşkanı, kendisine sunulan kanunları incelemek ve yayımlanmasını uygun bulmadıklarını Meclise geri göndermek için 1515 günlük bir süreye sahiptir.
  2. B
    TBMM Genel Kurulu, geri gönderilen bir kanunu hiçbir değişiklik yapmadan üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) kabul ederse Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.
  3. C
    Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen Bütçe Kanunu'nu kısmen veya tamamen uygun bulmasa dahi bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemez.
  4. D
    Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanun metninde bir değişiklik yaparak kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu değişikliği içeren kanunu da tekrar Meclise geri gönderebilir.
  5. Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından tekrar yasalaştırılabilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu yeterlidir.Cevap

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından tekrar yasalaştırılabilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyunun yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen (veto edilen) bir kanunun TBMM tarafından 'aynen kabul' edilip Cumhurbaşkanına yayımlanması için tekrar gönderilebilmesi için gereken asgari oy sayısı 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' değil, 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' olan en az 301301 oydur. Bu kural 20172017 anayasa değişikliği ile getirilmiş olup, yürütmenin kanunlar üzerindeki denetim gücünü artırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının kanunları inceleme ve geri gönderme yetkisini değerlendir.
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu yayımlar veya gerekçe göstererek geri gönderir.
19821982 Anayasası'nın 8989. maddesi bu süreyi ve yetkiyi tanımlamıştır.
2
Veto yetkisinin istisnalarını kontrol et.
Bütçe kanunlarının geri gönderilemeyeceğini doğrula.
Devletin mali işleyişinin aksamaması için bütçe yasalarına özel bir statü tanınmıştır.
3
Meclisin iade edilen metin üzerindeki karar seçeneklerini analiz et.
Meclis ya metni aynen kabul eder ya da değişiklik yapar.
Metin üzerinde yapılan her türlü değişiklik metni yeni bir teklif statüsüne sokar.
4
Aynen kabul için gereken nitelikli çoğunluk şartını teyit et.
Karar yeter sayısının en az 301301 (üye tamsayısının salt çoğunluğu) olması gerektiğini saptayın.
20172017 değişikliği ile basit çoğunluk yerine, yürütmenin kararını dengelemek amacıyla daha yüksek bir oy sınırı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Kanunları Veto Yetkisi ve Meclisin Zorunlu Karar Yeter Sayısı

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yasama sürecindeki denetim yetkisini ve bütçe yasasındaki istisnai durumları hatırlayın.
2
20172017 yılında yapılan sistem değişikliği ile Meclisin veto edilen bir yasayı tekrar kabul etme şartının nitelikli bir sayıya bağlandığını göz önünde bulundurun.
3
Bir kanunun 'aynen kabulü' için gereken sayının sabit bir rakama (301301) bağlandığını, basit çoğunluğun artık bu süreçte etkisiz kaldığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kanun yapım süreci ile parlamento kararları arasındaki farkları ve Cumhurbaşkanının parlamento kararlarını geri gönderip gönderemeyeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla