Soru

Zorluk: OrtaTBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

Milletvekili adaylığı için hazırlık yapan Bay (D) ile ilgili bilinenler şunlardır:
- 2020 yaşındadır.
- Bir devlet üniversitesinden mezun olmuştur.
- Askerlik hizmeti, eğitimi nedeniyle 22 yıl süreyle tecil edilmiştir (ertelenmiştir).
- Geçmişte işlediği 'taksirli' (kusurlu) bir suçtan dolayı kesinleşmiş 1818 ay hapis cezası bulunmaktadır.

19821982 Anayasası'na göre, diğer tüm şartları taşıdığı varsayıldığında Bay (D)'nin milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kasten işlenen suçlarda olduğu gibi, 11 yıldan fazla hapis cezası aldığı için aday olamaz.
  2. B
    Milletvekili seçilebilmek için askerlik hizmetini fiilen yapmış olma şartı bulunduğundan adaylığı reddedilir.
  3. C
    2525 yaşını doldurmadığı için milletvekili seçilme yeterliliğine sahip değildir.
  4. Hakkındaki mahkûmiyet 'taksirli' bir suça ilişkin olduğu ve askerlikle ilişiği bulunmadığı için aday olabilir.Cevap
  5. E
    Üniversite mezunu olması bir avantaj olsa da, kısıtlı adaylar sınıfına girdiği için seçilme hakkı yoktur.

Cevap

Bay (D), taksirli suçlarda hapis süresi sınırı olmaması, askerlikle ilişiğinin bulunmaması (tecilli olması) ve yaş/eğitim şartlarını karşılaması nedeniyle milletvekili adayı olabilir.
Milletvekili seçilme yeterliliğinde en kritik ayrım kasten işlenen suçlar ile taksirli suçlar arasındadır. Taksirli suçlarda ceza süresi ne kadar olursa olsun (soruda verilen 1818 ay gibi) seçilmeye engel değildir. Ayrıca aday 1818 yaşını doldurmuş, ilkokuldan daha yüksek bir dereceden mezun olmuş ve askerlikle ilişiğini (tecil yoluyla) kesmiştir. Bu durumda adaylığının önünde yasal bir engel bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yaş şartını kontrol et.
2020 yaşındadır.
Anayasa'ya göre 1818 yaşını dolduran her Türk vatandaşı milletvekili seçilebilir.
2
Eğitim şartını analiz et.
Üniversite mezunudur.
Milletvekili olabilmek için 'en az ilkokul mezunu' olmak yeterlidir.
3
Askerlik durumunu değerlendir.
Tecilli (ertelenmiş) durumdadır.
20172017 değişikliğiyle şart 'askerlikle ilişiği bulunmamak' olarak güncellenmiştir. Tecilli olmak, ilişik bulunmadığı anlamına gelir.
4
Adli sicil ve mahkûmiyet süresini incele.
1818 ay 'taksirli' hapis cezası vardır.
Kasten işlenen suçlarda 11 yıl sınırı varken, taksirli suçlar süreye bakılmaksızın engel teşkil etmez.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği İstisnaları

İpuçları

1
Askerlik şartındaki 'ilişiği bulunmamak' ifadesinin ne anlama geldiğini düşünün.
2
Anayasa'nın 7676. maddesindeki mahkûmiyet süresi sınırının hangi suç türlerini 'hariç' tuttuğuna dikkat edin.
3
Taksirli suçlar süresi ne olursa olsun engel değildir ve 2017 değişikliğiyle seçilme yaşı 18'e indirilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Kamu görevlilerinin milletvekili adaylığı için görevlerinden çekilme zorunluluğu olan durumları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla