Soru

Zorluk: Çok zorHukukun Yaptırımları (Müeyyideler)

Hukukun yaptırım (müeyyide) sistemi içerisinde yer alan; işlemin kurucu unsurlarındaki eksiklik (Yokluk), emredici hükümlere aykırılık (Mutlak Butlan) ve idari işlemin hukuka aykırılığı (İptal) kavramlarının hukuki sonuçları ve uygulama usulleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu üç yaptırım türü arasındaki temel farkları en doğru şekilde ifade eder?

  1. A
    İptal yaptırımı, idari işlemin tesis edildiği andan itibaren sonuçlarını ortadan kaldırırken; mutlak butlan durumunda işlem ancak mahkeme kararından itibaren geleceğe yönelik olarak geçersiz hale gelir.
  2. İptal yaptırımı, hukuka aykırı idari işlemlere karşı belirli bir hak düşürücü süre içerisinde idari yargı yerlerinde dava açılmasıyla uygulanırken; yokluk ve mutlak butlan halleri, herhangi bir süre ile sınırlı olmaksızın her zaman ileri sürülebilir ve hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınır.Cevap
  3. C
    Yokluk yaptırımı, hukuki işlemin geçerlilik şartlarının eksikliği durumunda ortaya çıkan bir hükümsüzlük türüyken; mutlak butlan, işlemin kurucu unsurlarının hiç oluşmaması durumunda uygulanan ve sadece taraflarca ileri sürülebilen bir yaptırımdır.
  4. D
    Tazminat yaptırımı, sadece suç teşkil eden fiillerin sonucunda hapis cezası ile birlikte uygulanan cezai bir müeyyide iken; iptal yaptırımı, idarenin tüm işlemleri için zamanaşımına tabi olmadan uygulanabilen genel bir yaptırımdır.
  5. E
    Tek taraflı bağlamazlık, işlemin kamu düzenine aykırılığı nedeniyle hakimin resen dikkate aldığı bir yaptırım türü iken; iptal davası sonucunda verilen karar sadece davanın taraflarını bağlayan nispi bir hükümsüzlük sonucudur.

Cevap

İptal yaptırımı idari yargıda hak düşürücü süreye tabidir; yokluk ve mutlak butlan ise süre sınırı olmaksızın her zaman ileri sürülebilir ve hakim tarafından resen dikkate alınır.
Doğru ifade edilen seçenekte; iptal yaptırımının idari işlemlere özgü olduğu ve hak düşürücü süreye tabi olduğu, buna karşın yokluk ve mutlak butlanın kamu düzenini ilgilendiren ağır sakatlık halleri olarak her zaman ileri sürülebileceği ve hakimce resen dikkate alınacağı belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İptal yaptırımının niteliğini analiz et.
İptal, sadece idari yargıda açılan bir dava ile hukuka aykırı işlemleri geçmişe etkili olarak ortadan kaldırır ancak dava açma süresiyle (60 gün) sınırlıdır.
İdari istikrarı sağlamak adına hukuk düzeni idari işlemlere karşı dava açılmasını süreye bağlamıştır.
2
Hükümsüzlük (Yokluk ve Butlan) türlerini değerlendir.
Yokluk (kurucu unsur eksikliği) ve Mutlak Butlan (emredici hükme aykırılık) durumlarında işlem en baştan itibaren ölü doğmuştur.
Bu tür ağır sakatlıklar kamu düzenini ilgilendirdiği için süreye tabi tutulmazlar.
3
Yargılama usulündeki farkı karşılaştır.
Hakim, mutlak butlan ve yokluk durumlarını davanın her aşamasında taraflar ileri sürmese bile kendiliğinden (resen) dikkate almak zorundadır.
Kamu düzenini koruma görevi hakime bu yetkiyi ve ödevi yükler.

Anahtar Kavram

Hukuki Yaptırımların Usul ve Sonuç Farklılıkları

İpuçları

1
İdari işlemlere karşı açılan iptal davalarının bir süresi olup olmadığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerin yokluk halleri (fonksiyon gaspı gibi) ile mutlak butlan arasındaki ince farkları çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla