Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'deki kırsal yerleşmelerin büyük bir bölümü; yer şekilleri ve su kaynakları gibi doğal faktörlerin kontrolünde, plansız ve kendiliğinden gelişen bir dokuya sahiptir. Buna karşın; özellikle Marmara, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun bazı kesimlerinde, geometrik bir düzen sergileyen, sokakların birbirini dik kestiği ve konutların belirli bir düzen içinde sıralandığı 'ızgara planlı' kırsal yerleşmelere de rastlanmaktadır. Bu tür bir yerleşme dokusunun ortaya çıkmasındaki temel belirleyici aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Modern tarım yöntemlerinin ve makineleşmenin geniş düzlüklerde yaygınlaşması
  2. B
    Bölgedeki yer altı sularının artezyen kuyuları yardımıyla her noktaya ulaştırılması
  3. Devlet eliyle yürütülen iskan politikaları ve planlı yerleşim uygulamalarıCevap
  4. D
    Tarım arazilerinin miras yoluyla parçalanmasının hukuki düzenlemelerle engellenmesi
  5. E
    Kırsal alandaki konutların hakim rüzgar yönü ve güneşlenme süresine göre inşa edilmesi

Cevap

Izgara planlı kırsal yerleşmelerin temel belirleyicisi, devlet eliyle yürütülen iskan politikaları ve planlı yerleşim uygulamalarıdır.
Izgara planlı yerleşmeler, sokakların ve konut alanlarının önceden çizilmiş bir plana göre yerleştirildiği beşerî yapılardır. Türkiye'de bu dokunun en belirgin örnekleri, devletin iskan politikaları kapsamında (örneğin mübadil köyleri, sosyal konut projeleri veya afet sonrası uygulamalar) inşa edilen kırsal yerleşmelerdir. Doğal süreçler sokakların birbirini dik kestiği bu kadar keskin bir geometriyi kendiliğinden oluşturmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Yerleşme dokularının oluşum nedenlerini analiz et.
Kırsal yerleşmeler genellikle yer şekilleri (engebe) ve su kaynaklarına göre 'kendiliğinden' (plansız) şekillenir.
Doğal çevre şartlarının yerleşme üzerindeki birincil etkisini anlamak için.
2
'Izgara plan' kavramını tanımla.
Izgara plan; sokakların birbirini dik kestiği, geometrik ve düzenli bir yerleşim biçimidir.
Kavramın doğada kendiliğinden oluşmayacak kadar düzenli olduğunu saptamak için.
3
Türkiye'deki ızgara planlı yerleşme örneklerini incele.
Bu doku genellikle göçmenlerin yerleştirildiği (iskan) köylerde, nehir boylarındaki planlı tarım köylerinde veya afet sonrası kurulan toplu köylerde görülür.
Beşerî müdahale ile geometrik düzen arasındaki bağı kurmak için.
4
Seçenekler arasında beşerî planlamayı temsil eden şıkkı belirle.
Iskan politikaları ve devlet planlaması bu düzenin asıl sebebidir.
Doğru sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Izgara Planlı Yerleşme Dokusu (Beşerî Müdahale)

İpuçları

1
Yerleşme dokularının 'serbest' (kendiliğinden) ve 'planlı' (geometrik) olarak ikiye ayrıldığını düşünün.
2
Bir yerleşmede sokaklar birbirini cetvelle çizilmiş gibi dik kesiyorsa, bu doğal bir süreç midir yoksa insan eliyle mi yapılmıştır?
3
Türkiye'de özellikle göçmenlerin yerleştirildiği iskan köyleri veya deprem konutları gibi planlı projeleri hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İskan köyleri ile doğal olarak gelişmiş dağınık Karadeniz yerleşmelerini doku bakımından karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Bu konudan daha fazla soru