Examkin

Soru

Zorluk: ZorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Milletvekillerinin yasama faaliyetlerini yerine getirirken herhangi bir dış etki veya yargısal baskı altında kalmalarını önlemek amacıyla 1982 Anayasası ile "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" güvenceleri tanınmıştır.

1982 Anayasası hükümleri ve anayasa hukuku ilkeleri dikkate alındığında, bu iki yasama bağışıklığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekiline sadece görev süresi boyunca koruma sağlayan ve TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabilen nisbi bir haktır.
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı, milletvekilini hem cezai soruşturmalara hem de hukuk mahkemelerinde açılacak tazminat davalarına karşı tam bir koruma altına alır.
  3. Yasama sorumsuzluğu kapsamındaki fiillerden dolayı milletvekili aleyhine cezai bir işlem yapılamayacağı gibi hukuki sorumluluk kapsamında tazminat davası da açılamaz.Cevap
  4. D
    Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin milletvekilliği sıfatı, Meclis kararının alındığı tarihte kendiliğinden sona erer.
  5. E
    Dokunulmazlığı kaldırılan milletvekili veya bir başka milletvekili, bu karara karşı 15 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunabilir.

Cevap

Yasama sorumsuzluğu kapsamında ifade edilen düşünceler ve oylar nedeniyle milletvekili hakkında ne cezai takibat yapılabilir ne de tazminat davası açılabilir.
Doğru olan ifadeye göre; yasama sorumsuzluğu milletvekiline sağlanan mutlak bir korumadır. Bu koruma sadece hapis veya adli para cezası gibi cezai müeyyideleri değil, aynı zamanda kişisel haklara saldırı gibi gerekçelerle açılabilecek özel hukuk tazminat davalarını da engeller. Böylece milletvekili, hiçbir maddi veya manevi yaptırım korkusu olmadan fikirlerini açıklayabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığı arasındaki temel farkları analiz et.
Sorumsuzluk; Meclis çalışmalarındaki söz, oy ve düşünceler içindir; mutlaktır (kaldırılamaz) ve süreklidir (vekillik bitse de sürer). Dokunulmazlık ise suç işlediği iddiasıyla ilgili cezai işlemler içindir; nisbidir (kaldırılabilir) ve geçicidir (vekillik süresince).
Soruda her iki kavramın sınırları ve hukuki sonuçları sorulmaktadır.
2
Bağışıklıkların kapsamını (ceza ve hukuk davası ayrımı) değerlendir.
Yasama sorumsuzluğu hem ceza hem tazminat davalarını engellerken, yasama dokunulmazlığı sadece cezai (hapis, gözaltı vb.) süreçleri engeller; tazminat davalarını engellemez.
Seçeneklerdeki hukuki sorumluluk ayrımını doğru saptamak gerekir.
3
Yargısal denetim ve süreleri kontrol et.
Dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı başvuru süresi 7 gün, AYM'nin karar süresi 15 gündür.
İşlemsel hataları elemek için süreleri teyit etmek önemlidir.

Anahtar Kavram

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı Ayrımı

İpuçları

1
Yasama sorumsuzluğu 'söz ve oy hürriyeti' iken; yasama dokunulmazlığı 'yargılanmama hürriyeti' olarak özetlenebilir.
2
Yasama sorumsuzluğu mutlak ve süreklidir, dokunulmazlık ise TBMM tarafından kaldırılabilir.
3
Dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı AYM'ye itiraz süresi ile AYM'nin karar süresini (7 ve 15 gün) doğru eşleştirdiğinizden emin olun.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşme nedenleri ile yasama dokunulmazlığının kaldırılması arasındaki ilişkiyi ve Parlamento Kararı niteliğindeki işlemleri gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bu konudan daha fazla soru