Examkin

Soru

Zorluk: ZorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekili bağışıklıklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi, yasama sorumsuzluğu ile yasama dokunulmazlığı arasındaki farklardan biri bağlamında doğru bir hukuki değerlendirmedir?

  1. Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerini ömür boyu koruma altına alırken; yasama dokunulmazlığı, milletvekilini kural olarak sadece üyelik süresince cezai takibata karşı korur.Cevap
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı milletvekilini hem cezai soruşturmalara hem de hukuk mahkemelerinde açılacak tazminat davalarına karşı korurken; yasama sorumsuzluğu sadece cezai sorumluluğu kapsar.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğunun kaldırılabilmesi için TBMM Genel Kurulu'nun üye tamsayısının salt çoğunluğu gerekirken; yasama dokunulmazlığı hiçbir şekilde kaldırılamaz.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı, ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili 15 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurabilir.
  5. E
    Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin milletvekilliği sıfatı, yargılama süreci kesin hükümle sonuçlanana kadar TBMM tarafından askıya alınır.

Cevap

Yasama sorumsuzluğu Meclis çalışmalarındaki ifadeleri sürekli olarak korurken, yasama dokunulmazlığı milletvekilini görev süresi boyunca cezai işlemlere karşı koruyan ve kaldırılabilen bir güvencedir.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin görevinden kaynaklı söz ve eylemlerini kalıcı olarak korurken; yasama dokunulmazlığı, milletvekilini şahsi suç iddialarına karşı sadece görev süresi boyunca ve Meclis izin verene kadar koruyan geçici bir kalkandır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini analiz etme
Yasama sorumsuzluğu; milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerinden dolayı cezai sorumluluklarının olmamasıdır. Bu koruma mutlaktır (kaldırılamaz) ve süreklidir (vekillik bitince de devam eder).
Milletvekillerinin hiçbir baskı altında kalmadan yasama faaliyetlerini yürütebilmesini sağlamak.
2
Yasama dokunulmazlığının niteliğini analiz etme
Yasama dokunulmazlığı; milletvekilinin Meclis kararı olmadıkça sorgulanamaması, tutuklanamaması ve yargılanamamasıdır. Nispidir (Meclis kararıyla kaldırılabilir) ve süreklidir (sadece vekillik süresince korur).
Milletvekillerini asılsız cezai isnatlardan koruyarak Meclis çalışmalarının sürekliliğini sağlamak.
3
İstisna ve itiraz mekanizmalarını kontrol etme
Dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı 7 gün içinde AYM'ye itiraz edilebilir, AYM 15 gün içinde karar verir. Sorumsuzluğun ise kaldırılması söz konusu değildir.
Anayasal denetim sürelerini ve usul farklarını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Yasama Bağışıklıkları Arasındaki Farklar

İpuçları

1
Yasama sorumsuzluğu 'söz ve oy' ile ilgilidir, dokunulmazlık ise 'suç işleme' iddiası ile ilgilidir.
2
Bağışıklıklardan biri Meclis kararıyla kaldırılabilirken diğeri asla kaldırılamaz.
3
Milletvekilliği bittikten sonra hangisinin devam ettiğini düşünün: Meclis kürsüsünde söylediğiniz bir söz mü yoksa dışarıda karıştığınız bir kavga mı?

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının istisnaları olan Anayasa'nın 14. maddesi ve ağır cezayı gerektiren suçüstü hali durumlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bu konudan daha fazla soru