I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin taarruz inisiyatifiyle açtığı Kafkas ve Kanal cephelerindeki askerî harekâtların seyri, stratejik dönüşümleri ve ortaya çıkardığı sonuçlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Kanal Harekâtı’nda icra edilen taarruzların sonuçsuz kalması Osmanlı ordusunun Sina Yarımadası’ndan çekilerek savunmaya geçmesine yol açarken, Kafkas Cephesi’nde yaşanan ağır askerî kayıplara rağmen Rusya’daki Bolşevik İhtilali sonucu imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması ile Osmanlı Devleti daha önce kaybettiği toprakları geri alma imkânı bulmuştur.Cevap
- BKanal Cephesi taarruzu Orta Asya Türk dünyası ile doğrudan kara bağlantısı kurarak Turancılık idealini gerçekleştirmeyi amaçlarken, Kafkas Cephesi taarruzu İngiltere'nin sömürgeleriyle olan deniz bağlantısını keserek İslamcılık politikasını hayata geçirmeyi hedeflemiştir.
- CHer iki taarruz cephesindeki askerî mücadeleler Osmanlı ordusunun kesin zaferiyle neticelenmiş; Kafkas Cephesi Gümrü Antlaşması ile Kanal Cephesi ise Ankara Antlaşması ile resmen kapanmıştır.
- DKafkas Cephesi'ndeki Sarıkamış Harekâtı sonucunda Elviye-i Selâse hemen savaşın ilk aylarında fiilen geri alınmış, fakat Kanal Harekâtı’nın başarıya ulaşması üzerine İngiltere savaştan çekilmek zorunda kalmıştır.
- EKafkas ve Kanal cephelerinde elde edilen kesin askerî neticeler sonucunda İtilaf Devletleri barış istemek zorunda kalmış, böylece Musul ve Boğazlar meselesi savaş devam ederken Osmanlı Devleti lehine kesin çözüme kavuşturulmuştur.
Cevap
Kanal Harekâtı'nın başarısızlığıyla savunma aşamasına geçilmesi ve Kafkas Cephesi'nde askerî hezimete rağmen Brest-Litovsk Antlaşması ile diplomatik kazanım elde edilmesi yargısı doğrudur.
Doğru ifadede belirtildiği üzere; Osmanlı Devleti'nin taarruz amacıyla açtığı Kanal Cephesi'nde 1915 ve 1916 yıllarında icra edilen Süveyş harekâtları başarısızlıkla sonuçlanmış, taarruz gücünü kaybeden ordu Sina Çölü'nü tahliye ederek Suriye-Filistin hattında savunmaya geçmiştir. Kafkas Cephesi'nde ise Sarıkamış felaketi ve ardından yaşanan işgallere rağmen, Çarlık Rusyası'nda patlak veren 1917 Bolşevik İhtilali neticesinde imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması sayesinde Osmanlı Devleti 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda (93 Harbi) kaybettiği Kars, Ardahan ve Batum'u (Elviye-i Selâse) masada geri almayı başarmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. Dünya Savaşı Taarruz Cephelerinin Stratejik Nitelikleri ve Sonuçları
İpuçları
1
Osmanlı Devleti'nin taarruz cephelerinde sahada yaşanan askerî durum ile masada ortaya çıkan siyasi/diplomatik neticeleri ayrı ayrı düşününüz.
2
Kanal Harekâtı'nın başarısızlığının cephenin savunmaya dönüşmesine etkisini ve Rusya'da yaşanan 1917 Bolşevik İhtilali'nin Kafkas Cephesi'ne yansımasını hatırlayınız.
3
Kafkas Cephesi, Osmanlı Devleti'nin askerî olarak yenik durumda olmasına rağmen masada toprak kazandığı (Brest-Litovsk Antlaşması) yegâne cephedir.
Daha Fazla Pratik
Brest-Litovsk Antlaşması sonrasında Kafkasya'da kurulan Kafkas İslam Ordusu'nun Bakü harekâtı ve Almanya ile Osmanlı arasındaki Kafkasya rekabetini inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Cepheleri hedeflerine ve sonuçlarına göre iki sütunlu bir karşılaştırma tablosu şeklinde zihinde sınıflandırarak eleme yöntemi uygulamak: Kanal (Hedef: Mısır/Süveyş, Netice: Çekilme ve savunma); Kafkas (Hedef: Turan/Bakü/Elviye-i Selâse, Netice: Askerî hezimet fakat Bolşevik İhtilali sonrası Brest-Litovsk ile diplomatik kazanım).
Tahmini Süre:2m 0s