Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Sanayi

Aşağıdaki tabloda Türkiye'deki bazı sanayi tesisleri ve bu tesislerin bulundukları şehirlere kurulmasında rol oynayan birincil faktörler eşleştirilmiştir:

Sanayi TesisiŞehirTemel Kuruluş Faktörü
Bakır İşletmeleriElazığ (Maden)Ham maddeye yakınlık
Kağıt FabrikasıGiresun (Aksu)Ham maddeye yakınlık
Gübre FabrikasıBandırmaUlaşım (Liman)
Alüminyum TesisleriKonya (Seydişehir)Ham madde ve enerji
Demir-Çelik FabrikasıİskenderunEnerji kaynağına yakınlık

Tabloda yer alan eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Elazığ'daki bakır işletmelerinin ham maddeye yakınlık gerekçesiyle kurulması
  2. B
    Giresun'daki kağıt fabrikasının ham maddeye yakınlık gerekçesiyle kurulması
  3. C
    Bandırma'daki gübre fabrikasının ulaşım olanakları gerekçesiyle kurulması
  4. D
    Seydişehir'deki alüminyum tesislerinin ham madde ve enerji gerekçesiyle kurulması
  5. İskenderun'daki demir-çelik fabrikasının enerji kaynağına yakınlık gerekçesiyle kurulmasıCevap

Cevap

İskenderun'daki demir-çelik fabrikasının kuruluş faktörü enerji kaynağına yakınlık değil, ulaşım (liman) imkanlarıdır.
İskenderun'daki demir-çelik fabrikası, bünyesinde ne taş kömürü (enerji) ne de demir (ham madde) barındırır. Bu tesisin orada kurulmasının birincil nedeni, ham maddenin ve yakıtın deniz yoluyla taşınmasına imkan veren liman ve art bölge (hinterland) genişliğidir. Bu durum 'ulaşım' faktörü ile açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sanayi tesislerinin yer seçim kriterlerini analiz etme
Fabrikaların kurulacağı yer; ham madde, enerji, ulaşım, pazar ve iş gücü gibi faktörlere göre belirlenir.
Her sanayi kolunun maliyet kalemleri farklı olduğu için en kârlı konum değişkenlik gösterir.
2
İskenderun ve Karabük/Ereğli demir-çelik tesislerini karşılaştırma
Karabük ve Ereğli'deki tesisler taş kömürüne (enerji) yakınlık nedeniyle oradadır; ancak İskenderun'da ne kömür ne de demir madeni vardır.
İskenderun'un seçilme nedeni, ham madde ve yakıtın deniz yoluyla ucuz maliyetle getirilebilmesi ve mamul maddenin pazarlanabilmesidir (Ulaşım/Liman).
3
Tablodaki diğer maddeleri doğrulama
Elazığ (bakır), Giresun (kağıt) ve Seydişehir (boksit/enerji) eşleştirmeleri coğrafi gerçeklerle örtüşmektedir.
Bu merkezlerde tesisler ya maden yatağının ya da üretim girdisinin (orman/baraj) hemen yanına kurulmuştur.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Sanayi Tesislerinin Kuruluş Yeri Faktörleri

Daha Fazla Pratik

Karabük ve Ereğli'deki demir-çelik tesislerinin kuruluş nedenini İskenderun ile kıyaslayarak enerji vs. ulaşım ayrımını pekiştiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla