Soru

Zorluk: ZorAnayasa Mahkemesi: Genel Görev ve Yetkileri

Türkiye Cumhuriyeti'nde anayasal denetimi gerçekleştiren Anayasa Mahkemesinin örgütsel yapısı, çalışma usulü ve yetki paylaşımı incelendiğinde, mahkemenin görevlerini yerine getirme biçimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Anayasa Mahkemesi; iki bölüm ve Genel Kurul halinde çalışır.
  2. B
    Bireysel başvurular, mahkemenin bölümleri tarafından incelenir ve karara bağlanır.
  3. C
    Siyasi partilere ilişkin dava ve başvurular ile iptal ve itiraz davaları mahkemenin Genel Kurulu tarafından karara bağlanır.
  4. Mahkeme, Yüce Divan sıfatıyla yürüttüğü yargılamaları mahkemenin bölümlerinden birinde ve ilgili bölüm üyelerinin katılımıyla gerçekleştirir.Cevap
  5. E
    Anayasa değişikliğinde iptale veya siyasi partilerin kapatılmasına karar verilebilmesi için üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu aranır.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yaptığı yargılamaların mahkemenin bölümlerinde gerçekleştirildiği ifadesi yanlıştır; bu yargılamalar Genel Kurul tarafından yapılır.
Anayasa'nın 149. maddesine göre Anayasa Mahkemesi; siyasi partilere ilişkin dava ve başvuruları, iptal ve itiraz davalarını ve Yüce Divan yargılamalarını Genel Kurul tarafından karara bağlar. Yüce Divan yargılamalarının bölümlerde yapılması usulen mümkün değildir; bölümler sadece bireysel başvuruları karara bağlamakla yetkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin örgütsel yapısını analiz etme
Anayasa Mahkemesi; iki bölüm ve bir Genel Kuruldan oluşur.
Mahkemenin çalışma düzenini belirleyen anayasal çerçeveyi anlamak için gereklidir.
2
Bölümlerin ve Genel Kurulun görev dağılımını inceleme
Bireysel başvurular Bölümlerce; siyasi parti davaları, iptal/itiraz davaları ve Yüce Divan yargılamaları ise Genel Kurulca yapılır.
Yanlış eşleştirmenin nerede yapıldığını tespit etmek için görev ayrımına bakılmalıdır.
3
Karar yeter sayılarını kontrol etme
Olağan kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınırken; anayasa değişikliği iptali ve siyasi parti kapatma/yoksun bırakma kararları üye tamsayısının 23\frac{2}{3} çoğunluğuyla alınır.
Seçeneklerdeki sayısal verilerin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Çalışma Usulü ve Görev Bölüşümü

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesinin hangi görevlerinin daha kapsamlı (tüm üyelerin katılımını gerektiren) olduğunu düşünün.
2
Bireysel başvurular dışındaki büyük ölçekli yargılamalar (norm denetimi, Yüce Divan, siyasi partiler) genellikle Genel Kurulda yapılır.
3
Yüce Divan, devletin en üst düzey görevlilerinin yargılandığı bir makamdır; bu nedenle sınırlı sayıda üyenin bulunduğu bölümlerde değil, mahkemenin tüm üyelerinin katıldığı Genel Kurulda gerçekleştirilir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yargılayabileceği kişilerin listesini (özellikle Jandarma Genel Komutanının listeden çıkarıldığını) tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemi kullanarak; bireysel başvuruların 2010 yılında sisteme girmesiyle bölümlerin bu iş yükünü paylaştığını, ancak geleneksel ağır yargı yetkilerinin (Yüce Divan gibi) Genel Kurulda kaldığını hatırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla