Examkin

Anayasa Mahkemesi: Genel Görev ve Yetkileri

69 soru

Soru 1Soru →

19821982 Anayasası’nda düzenlenen yüksek mahkemeler arasında yer alan Anayasa Mahkemesi, sadece hukuk normlarının denetimini yapmakla kalmayıp idari ve yargısal nitelikte pek çok farklı yetkiyle donatılmıştır. Mahkemenin görev alanı ve çalışma usulleri dikkate alındığında, Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına ve Başkanvekilliğine kendi üyeleri arasından gizli oyla seçim yaparak görevlendirme yapmak

Cevap

Anayasa Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına ve Başkanvekilliğine kendi üyeleri arasından görevlendirme yapma yetkisine sahiptir.
Doğru ifadeye göre Anayasa Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı ve Başkanvekilliği için kendi üyeleri arasından görevlendirme yapar. Bu durum, yargı organları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde Anayasa Mahkemesinin koordinasyon rolünü göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüksek mahkemeler arasındaki etkileşimi analiz etmek
Anayasa Mahkemesinin norm denetimi dışındaki 'idari' görevlerinden biri tespit edildi.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık makamının doldurulma usulü Anayasa'da özel olarak düzenlenmiştir.
2
Anayasa'nın 158.158. maddesini incelemek
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanının Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçildiği doğrulandı.
Yargı kollarının uyum içinde çalışmasını sağlamak adına başkanlık makamı bu şekilde yapılandırılmıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki usul ve kapsam hatalarını elemek
Anayasa değişikliği (esas denetimi yasağı), mali denetim (karar yetkisi kime ait) ve Yüce Divan (suç türü kısıtı) ayrımları yapıldı.
Hard zorluk seviyesindeki sorularda genellikle yetki karmaşası yaratan benzer kavramlar arasındaki nüanslar test edilir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Norm Denetimi Dışındaki Yargısal ve İdari Yetkileri

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin sadece yasaları iptal eden bir kurum olmadığını, diğer yüksek mahkemelerle de yapısal bağı olduğunu hatırlayın.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının nereden geldiğini ve Yüce Divan yargılamasının 'görev suçu' kriterini göz önünde bulundurun.
3
Anayasa değişiklikleri üzerindeki denetim yetkisinin içeriğe (esasa) giremediğini bilmek sizi doğru cevaba yaklaştıracaktır.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru hakkının kapsamı ve hangi hakların bu başvuruya konu olabileceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yargı sistemi içerisinde her yüksek mahkemenin görev ve yetki alanı anayasal hükümlerle sınırlandırılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri kapsamında yer alan bir düzenlemedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin mali denetimlerini, Sayıştay’ın teknik yardımından faydalanarak sonuçlandırmak

Cevap

Siyasi partilerin mali denetimlerini, Sayıştay’ın teknik yardımından faydalanarak sonuçlandırmak Anayasa Mahkemesinin görevidir.
Doğru seçenek, Anayasa Mahkemesinin siyasi partilerin mali denetimini yapma yetkisini ve bu süreçte Sayıştay'dan yardım alma usulünü tam olarak yansıtmaktadır. Anayasa'nın 6969. maddesine göre denetim Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır, Sayıştay ise bu denetimi kolaylaştırmak için teknik yardım sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı kollarının ve yüksek mahkemelerin temel görevlerini belirleyin.
Anayasa Mahkemesi (Norm denetimi, Yüce Divan, Bireysel başvuru), Yargıtay (Adli yargı temyiz), Danıştay (İdari yargı temyiz), Uyuşmazlık Mahkemesi (Yargı kolları arası uyuşmazlık).
Soruda istenen Anayasa Mahkemesine özgü yetkiyi diğerlerinden ayırmak gerekir.
2
Siyasi partilerin denetim mekanizmasını inceleyin.
Mali denetim yetkisi münhasıran Anayasa Mahkemesinindir ancak teknik inceleme için Sayıştay görevlendirilir.
19821982 Anayasası m. 6969 hükmü bu iş birliğini zorunlu kılar.
3
Bireysel başvuru şartlarını kontrol edin.
Bireysel başvuru için 'ikincillik' ilkesi gereği tüm kanun yollarının tüketilmesi zorunludur.
Anayasa Mahkemesi bir temyiz mercii değil, hak ihlallerini inceleyen özel bir mercidir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Görev ve Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan'da yargılanan kişilerin listesini ve bu listedeki son (2017) değişiklikleri (örn: Jandarma Genel Komutanı'nın çıkarılması) tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek
Milletlerarası andlaşmaların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek ifadesi yanlıştır. 1982 Anayasası'nın 90. maddesi uyarınca, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmünde olsa da bunlar hakkında Anayasa Mahkemesine iptal davası açılamaz; dolayısıyla bu görev Mahkemenin yetki alanına girmez.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin temel denetim yetkilerini hatırla.
Mahkeme; kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve TBMM İçtüzüğü'nü denetler.
Yargısal denetim alanı Anayasa ile sınırlandırılmıştır.
2
Milletlerarası andlaşmaların hukuki statüsünü incele.
Andlaşmalar kanun hükmündedir ancak yargısal denetim dışındadır.
Anayasa'nın 90. maddesi andlaşmalar aleyhine iptal davası açılmasını yasaklamıştır.
3
Seçenekler arasında yargı yolu kapalı olan işlemi tespit et.
Milletlerarası andlaşmaların denetimi görevler arasında değildir.
Bu andlaşmalar anayasal bir istisna oluşturur.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Yargısal Denetim Sınırları ve İstisnalar

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisinin dışında kalan (yargı yolu kapalı) bazı işlemler vardır.
2
Anayasa'nın 90. maddesine odaklanın; andlaşmaların kanunlarla olan ilişkisini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin denetleyemediği diğer işlemleri (OHAL CBK'ları, İnkılap Kanunları vb.) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 4Soru →

1982 Anayasası’na göre, Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri ile bu yetkilerin kullanım usullerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı ile Genelkurmay Başkanı, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi önünde yargılanacak kişiler arasında yer alır.

Cevap

Jandarma Genel Komutanı'nın Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında sayılması yanlıştır çünkü bu makam 2017 yılında listeden çıkarılmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek hatalıdır çünkü 1982 Anayasası'nın 148. maddesinde yapılan 2017 değişikliği ile Jandarma Genel Komutanı, Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinden çıkarılmıştır. Mevcut düzenlemede sadece Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları bu kapsamda yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargılama yetkisini incelemek.
Anayasa Mahkemesi, belirli üst düzey devlet görevlilerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılama yetkisine sahiptir.
Anayasa'nın 148. maddesi bu yetkiyi tanımlar.
2
Yüce Divan'da yargılanan askeri makamları güncel anayasa metnine göre kontrol etmek.
Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları listededir; ancak Jandarma Genel Komutanı listede değildir.
2017 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanı, Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinden çıkarılmıştır.
3
Diğer idari ve denetim görevlerini teyit etmek.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın seçilmesi, siyasi parti mali denetimi ve yasama itirazlarının süresi anayasal hükümlere uygundur.
Uyuşmazlık Mahkemesi kanunu ve Anayasa'nın 85. maddesi bu işlemleri onaylar.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan Yetkisi ve 2017 Değişiklikleri

İpuçları

1
Yüce Divan listesi 2017 anayasa değişiklikleri ile önemli ölçüde güncellenmiştir.
2
İçişleri Bakanlığı'na tam olarak bağlanan bazı kolluk kuvveti amirlerinin yargılanma yeri değişmiştir.
3
Genelkurmay Başkanı Yüce Divan'da yargılanmaya devam ederken, Jandarma Genel Komutanı artık bu listede yer almaz.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan'da yargılama usullerini ve kararlara karşı 'yeniden inceleme' başvuru sürecini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru →

19821982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davaları karara bağlamak

Cevap

Siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davaları karara bağlamak
Anayasa Mahkemesi, kanunların ve diğer metinlerin anayasaya uygunluğunu denetlemenin yanı sıra; bireysel başvuruları karara bağlamak, Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapmak ve siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davalara bakmak gibi önemli görevlere sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın yargı organı başlığı altındaki yüksek mahkemelerin görevleri incelenir.
Anayasa Mahkemesinin görevleri 148. maddede düzenlenmiştir.
Anayasal görev dağılımını belirlemek için ilgili maddeye bakılmalıdır.
2
Seçeneklerdeki görevlerin hangi yüksek mahkemelere ait olduğu ayırt edilir.
Siyasi parti kapatma davalarının Anayasa Mahkemesi yetkisinde olduğu görülür.
AYM'nin norm denetimi dışındaki yargısal görevlerini belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Yargısal Görevleri
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru →

Türkiye'de anayasal yargı sisteminin en üst organı olan Anayasa Mahkemesi, norm denetiminin yanı sıra çeşitli yargısal ve idari görevleri de yerine getirmektedir. Bu görevler kapsamında yer alan siyasi partilerin mali denetiminin yapılmasına ilişkin süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali denetim yetkisi Anayasa Mahkemesi'ne aittir ve mahkeme bu görevini yerine getirirken Sayıştay'dan yardım alır.

Cevap

Siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilir ve bu görev sırasında Sayıştay'dan yardım alınır.
1982 Anayasası'na göre siyasi partilerin mali denetimini yapma yetkisi Anayasa Mahkemesi'ne verilmiştir. Mahkeme bu yetkisini kullanırken gerekli teknik inceleme ve raporlama aşamalarında Sayıştay'dan yardım almaktadır. Karar merci her zaman Anayasa Mahkemesi'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Denetim makamının belirlenmesi
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca siyasi partilerin mali denetimi yetkisi Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) verilmiştir.
Anayasal düzenin korunması için siyasi partilerin şeffaflığı doğrudan en üst yargı organı denetimine bağlanmıştır.
2
Teknik yardım mekanizmasının tespiti
Mahkeme bu denetimi yaparken uzman bir kuruluş olan Sayıştay'ın teknik imkanlarından ve denetçilerinden yardım alır.
Mali verilerin incelenmesi uzmanlık gerektiren bir süreç olduğu için Sayıştay'ın kurumsal tecrübesinden faydalanılır.
3
Kararın niteliğinin belirlenmesi
Denetim sonucunda verilen hüküm Anayasa Mahkemesi adına verilir ve kesindir.
Sayıştay bu süreçte bir karar organı değil, bir teknik yardım organı pozisyonundadır.

Anahtar Kavram

Siyasi Partilerin Mali Denetimi

Alternatif Yöntem

Süreci 'İnceleyen (Sayıştay)' ve 'Onaylayan/Hüküm Kuran (Anayasa Mahkemesi)' ayrımıyla kodlamak sınavda doğru seçeneğe hızlı ulaşmanızı sağlar.
Tahmini Süre:50s
Soru 7Soru →

Anayasa Mahkemesi, 1982 Anayasası uyarınca Türkiye'deki en yüksek yargı organlarından biri olarak yargısal, denetimsel ve idari birçok görevle donatılmıştır. Mahkemenin yetki alanı anayasal normların denetiminden yüksek kademedeki devlet yetkililerinin yargılanmasına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek Seçim Kurulu üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak ifadesi yanlıştır; çünkü YSK üyeleri Yüce Divan'da yargılanan kişiler arasında değildir.
Doğru cevap olan 'Yüksek Seçim Kurulu üyelerini Yüce Divan sıfatıyla yargılamak' ifadesi yanlıştır. 1982 Anayasası'nın 148. maddesinde Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargılayacağı kişiler sınırlı (tahdidi) olarak sayılmıştır. Bu listede Yüksek Seçim Kurulu (YSK) başkan ve üyeleri yer almamaktadır. YSK bir 'yüksek mahkeme' statüsünde olmadığı için üyeleri de bu özel yargılama usulüne tabi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin norm denetimi yetkisini incele.
Mahkeme; kanunlar, CB kararnameleri ve Meclis içtüzüğünün anayasaya uygunluğunu denetler. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil yönünden denetler.
Yetki sınırlarını belirlemek için temel ayrımı yapmak gerekir.
2
Siyasi partilerle ilgili görevleri değerlendir.
Siyasi partilerin kapatılmasına, devlet yardımından yoksun bırakılmasına ve mali denetimlerine (Sayıştay aracılığıyla) Anayasa Mahkemesi karar verir.
Siyasi partiler üzerindeki denetim yetkisinin kapsamını belirlemek gerekir.
3
Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak kişilerin listesini (Madde 148) kontrol et.
Listede; Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri, Sayıştay, HSK üyeleri ve Kuvvet Komutanları yer alır; ancak YSK üyeleri bulunmaz.
En sık karıştırılan ve detay bilgi gerektiren 'Yüce Divan' kapsamını netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan yargılamasındaki kişi bakımından yetki sınırı (Ratione Personae).

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesinin 'Yüce Divan' sıfatıyla yargıladığı kişilerin listesini hatırlayın.
2
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) bir yüksek mahkeme midir, yoksa seçimlerin yönetimiyle görevli anayasal bir kurum mudur?
3
Yüce Divan listesinde yüksek mahkeme üyeleri (Yargıtay, Danıştay, Sayıştay) vardır; ancak YSK bu listede yer almaz.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan listesinden 2017 değişikliği ile çıkarılan 'Jandarma Genel Komutanı' ve listeye eklenen 'Hava, Kara, Deniz Kuvvetleri Komutanları' ayrımını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

1982 Anayasası’na göre, yüksek mahkemeler arasındaki görev dağılımı ve Anayasa Mahkemesinin yargısal yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu mahkemenin görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını kendi üyeleri arasından seçmek

Cevap

Anayasa Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını kendi üyeleri arasından seçmekle yetkilidir.
1982 Anayasası'na göre Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı görevi, Anayasa Mahkemesince kendi üyeleri arasından görevlendirilen üye tarafından yürütülür. Bu durum Anayasa Mahkemesinin idari görevleri arasında yer alan spesifik bir yetkidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin görev alanını tanımla
Mahkeme; norm denetimi, Yüce Divan yargılaması, bireysel başvurular ve siyasi partilerin denetimi gibi görevlere sahiptir.
Anayasal görevlerin sınırlarını belirlemek seçenekleri elemek için gereklidir.
2
Yüksek mahkemeler arasındaki etkileşimi incele
Anayasa Mahkemesi, kendi üyelerinden birini Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı olarak seçer.
Bu görev, Anayasa'nın 158. maddesinde belirtilen özel bir kurumsal ilişkidir.
3
Diğer seçeneklerin ait olduğu kurumları belirle
Uyuşmazlık çözümü Uyuşmazlık Mahkemesine, idari temyiz Danıştay'a aittir. Yerindelik denetimi ise hiçbir yargı organına verilmemiştir.
Görev karmaşasını önlemek ve çeldiricileri doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi ile Uyuşmazlık Mahkemesi arasındaki kurumsal ilişki ve başkanlık seçimi usulü.
Soru 9Soru →

Türkiye Cumhuriyeti’nde yüksek mahkemeler, Anayasa ile belirlenen sınırlar çerçevesinde kendilerine has görevleri yerine getirirler. 19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkilerine ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını, kendi asıl üyeleri arasından seçer.

Cevap

Anayasa Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını kendi üyeleri arasından seçer.
Anayasa'nın 19821982 tarihli hükümlerine göre, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl üyeleri arasından seçilir. Bu, Anayasa Mahkemesinin idari nitelikteki önemli bir görevidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin görevlerini hatırlayın.
AYM'nin görevleri arasında norm denetimi, Yüce Divan yargılaması, bireysel başvurular, siyasi parti kapatma/mali denetim ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı seçimi yer alır.
Yüksek mahkemeler arasındaki görev ayrımını netleştirmek için.
2
Diğer yüksek mahkemelerin (Yargıtay, Danıştay) görevlerini eleyin.
Adli yargı temyiz mercii Yargıtay, idari yargı temyiz mercii Danıştaydır.
Yanlış seçenekleri sistemli şekilde elemek için.
3
Bireysel başvuru ve mali denetim gibi özel usul şartlarını kontrol edin.
Bireysel başvuruda kanun yolları tüketilmeli, mali denetimde Sayıştaydan yardım alınmalıdır.
Seçeneklerdeki teknik hataları tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin görevleri ile diğer yüksek mahkemelerin görevleri arasındaki farklar ve özel başvuru şartları.
Soru 10Soru →

1982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası antlaşmaların anayasaya uygunluğunu denetlemek

Cevap

Milletlerarası antlaşmaların anayasaya uygunluğunu denetlemek
Milletlerarası antlaşmalar, 1982 Anayasası'nın 90. maddesi gereğince yargısal denetim dışında tutulmuştur. Bu antlaşmaların anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulması mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin yargısal denetim alanlarını belirleyin.
Mahkeme; kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ve TBMM İçtüzüğü'nün denetiminden sorumludur.
Bu belgeler normlar hiyerarşisinde denetime tabi kılınan temel metinlerdir.
2
Anayasa'nın 90. maddesini (Milletlerarası Antlaşmalar) inceleyin.
İlgili madde, usulüne göre yürürlüğe giren antlaşmaların kanun hükmünde olduğunu ancak bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiasıyla dava açılamayacağını hükme bağlar.
Milletlerarası yükümlülüklerin iç hukuk denetimiyle sekteye uğramaması ilkesi benimsenmiştir.
3
Seçeneklerdeki diğer görevleri teyit edin.
Siyasi partilerin mali denetimi, kapatma davaları ve milletvekilliği ile ilgili denetimler Mahkemenin asli görevleridir.
Bu yetkiler Anayasa'nın yargı bölümünde açıkça Anayasa Mahkemesine verilmiştir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Denetim Yetkisi ve İstisnaları

İpuçları

1
Anayasa'da bazı belgeler için yargı yolu kapalı tutulmuştur.
2
Dış dünya ile yapılan anlaşmaların iç hukuktaki denetlenebilirliğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin 'Yüce Divan' sıfatıyla yargılayamayacağı makamları (örneğin Jandarma Genel Komutanı) inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Soru 11Soru →

1982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesi, anayasada açıkça belirtilen üst düzey kamu görevlilerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinde Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak kişiler arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı

Cevap

Jandarma Genel Komutanı, 2017 anayasa değişikliği neticesinde Yüce Divan'da yargılananlar listesinden çıkarıldığı için doğru cevaptır.
Jandarma Genel Komutanı, 2017 yılına kadar Yüce Divan'da yargılanan kişiler arasında yer almaktaydı. Ancak 2017 anayasa değişikliği ile Jandarma Genel Komutanlığı'nın askeri hiyerarşideki konumu değiştirilip tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanmasıyla birlikte bu unvan Yüce Divan'da yargılanacaklar listesinden çıkarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargıladığı kişilerin listesini (Madde 148) gözden geçirin.
Listede Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Bakanlar, Yüksek Yargı üyeleri, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları yer almaktadır.
Anayasal yargılama yetkisinin kapsamını belirlemek için güncel anayasa metni temel alınmalıdır.
2
2017 yılında yapılan Anayasa değişikliklerinin askeri bürokrasi üzerindeki etkisini değerlendirin.
Jandarma Genel Komutanlığı'nın askeri statüsünün değişerek tamamen İçişleri Bakanlığı'na bağlanmasıyla Yüce Divan listesinden çıkarıldığı tespit edilir.
Jandarma Genel Komutanı artık bu özel yargılama usulüne tabi olan 'Kuvvet Komutanı' statüsünde kabul edilmemektedir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan Yetkisi ve 2017 Değişiklikleri

İpuçları

1
Yüce Divan listesinde yer alan askeri görevliler 2017 yılında daraltılmıştır.
2
İçişleri Bakanlığı'na tamamen bağlanan ve artık 'Kuvvet Komutanlığı' statüsünde sayılmayan birimi düşünün.
3
Genelkurmay, Kara, Deniz ve Hava Komutanları listedeyken, Jandarma bu listeden çıkarılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan'da savcılık görevini kimin yürüttüğünü ve kararlara karşı yeniden inceleme yolunun açık olup olmadığını kontrol ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 12Soru →

19821982 Anayasası’nda düzenlenen yargı organının görev dağılımı ve yüksek mahkemelerin yetki alanları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olarak temyiz denetimini yapmak

Cevap

Adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme mercii olarak temyiz denetimini yapmak görevi Yargıtay'a aittir.
Doğru cevap olan ifade, Yargıtay'ın görevini tanımlamaktadır. Anayasa'nın 154. maddesine göre Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Anayasa Mahkemesi bir temyiz mahkemesi değil, anayasa yargısı yapan bir ihtisas mahkemesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüksek mahkemelerin (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) temel anayasal görevlerini hatırla.
Her mahkemenin uzmanlık alanına göre farklı görevleri olduğu görülür.
Yüksek mahkemeler arasındaki yetki farklarını ayırt etmek sorunun çözümünde temel adımdır.
2
Anayasa Mahkemesinin siyasi denetim, norm denetimi ve bireysel başvuru yetkilerini seçeneklerle karşılaştır.
Siyasi parti kapatma, milletvekilliği denetimi ve bireysel başvuru gibi görevlerin AYM'ye ait olduğu teyit edilir.
Anayasa'nın 148. maddesinde belirtilen görev kapsamını doğrulamak gerekir.
3
Adli yargı düzenindeki temyiz merciini belirle.
Adliye mahkemelerinin son inceleme merciinin Yargıtay olduğu tespit edilir.
Anayasa'nın 154. maddesi uyarınca adli yargı kararlarının temyiz yeri Yargıtay'dır.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Görev Ayrımı

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle, yargı kollarını (adli, idari, anayasal) gruplandırarak adli yargı temyizinin AYM dışında olduğunu fark edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 13Soru →

Anayasal düzenin korunması amacıyla kurulan Anayasa Mahkemesi, sadece hukuk normlarının denetimiyle sınırlı kalmayıp aynı zamanda çeşitli yargısal ve denetimsel fonksiyonları da yerine getirmektedir.

Bu bağlamda, Anayasa Mahkemesinin görev alanına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi’nde görev yapacak olan tüm asıl ve yedek üyeleri kendi bünyesinden belirler.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi’nde görev yapacak olan tüm asıl ve yedek üyeleri kendi bünyesinden belirler ifadesi yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 158158. maddesi ve 22472247 sayılı Kanun uyarınca, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir. Ancak mahkemenin diğer üyeleri ve yedekleri, Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilmektedir. Dolayısıyla, tüm üyelerin Anayasa Mahkemesi tarafından belirlendiği ifadesi bir yetki aşımıdır ve hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin yargısal ve idari görevlerini analiz et.
Anayasa Mahkemesi; norm denetimi, siyasi partilerin mali denetimi ve kapatılması, Yüce Divan yargılamaları ve bireysel başvurular gibi geniş bir görev alanına sahiptir.
Genel yetki alanını belirlemek seçenekleri değerlendirmek için gereklidir.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluşu ve üye seçimi prosedürünü incele.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçilirken; mahkemenin asıl ve yedek üyeleri Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilmektedir.
Hangi kurumun hangi üyeyi seçtiğini ayırt etmek doğru seçeneğe ulaşmayı sağlar.
3
Hatalı görev tanımını belirle.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 'tüm' üyelerinin Anayasa Mahkemesi tarafından seçildiği bilgisi yanlıştır.
Anayasal düzenlemelere aykırı olan ifade saptanmıştır.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi ve Uyuşmazlık Mahkemesi İlişkisi

İpuçları

1
Yüksek mahkemelerin birbirleriyle olan organik bağlarını düşünün.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözdüğünü unutmayın.
3
Anayasa Mahkemesi sadece Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başını belirler, gövdesini değil.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin hangi mahkemelerden ve kaçar kişi seçildiğini detaylıca inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru →

1982 Anayasası’na göre Anayasa Mahkemesinin görevleri, yetkileri ve çalışma usulleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin kapatılmasına veya Devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davalar, Anayasa Mahkemesinin "Bölümler"inden birinde görüşülerek karara bağlanır.

Cevap

Siyasi partilerin kapatılmasına veya devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davalar Bölümler tarafından değil, Genel Kurul tarafından karara bağlanır.
Doğru yanıt olan seçenek, siyasi parti kapatma davalarının 'Bölümler' tarafından görüleceğini iddia etmektedir. Ancak 1982 Anayasası'nın 149. maddesi ve 6216 sayılı Kanun uyarınca, siyasi partilere ilişkin davalar (kapatma, devlet yardımından yoksun bırakma) ve mali denetim işleri Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından karara bağlanır. Bölümlerin görevi kural olarak sadece bireysel başvuruları incelemektir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi'nin iç yapısal bölünmesini (Bölümler ve Genel Kurul) analiz et.
Bölümler iki tanedir ve temel görevleri bireysel başvuruları incelemektir.
Mahkemenin iş yükünü paylaştırmak için kurulan bölümlerin yetki alanı kanunla (6216 Sayılı Kanun) sınırlanmıştır.
2
Siyasi parti kapatma ve mali denetim gibi hayati görevlerin hangi merci tarafından yapıldığını belirle.
Anayasa'nın 149. maddesine göre siyasi partilere ilişkin davalar Genel Kurul tarafından karara bağlanır.
Anayasal demokrasinin temeli olan siyasi partiler hakkındaki kararların en üst karar organı olan Genel Kurul'da alınması zorunludur.
3
Seçeneklerdeki diğer bilgilerin (Sayıştay yardımı, Yüce Divan itiraz yolu, Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı) doğruluğunu kontrol et.
Diğer tüm seçenekler güncel anayasal hükümlere (özellikle 2010 ve 2017 değişikliklerine) uygundur.
Hatalı seçeneği teyit etmek için diğer seçeneklerin hukuki dayanaklarını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi'nin Çalışma Usulü: Genel Kurul ve Bölümler Ayrımı

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin 'Genel Kurul' ve 'Bölümler' olarak iki farklı çalışma düzeni olduğunu hatırlayın.
2
Bölümlerin temel kuruluş amacı 2010 yılında hukuk sistemimize giren bireysel başvuruları karşılamaktır.
3
Parti kapatma gibi devletin temel yapısını ilgilendiren kararlar, Mahkemenin tüm üyelerinin katılabildiği Genel Kurul'da alınır.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'nun hangi kararları 'üçte iki' nitelikli çoğunlukla aldığını (Anayasa değişikliği iptali ve parti kapatma) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru →

19821982 Anayasası uyarınca yargı organının görev dağılımı ve Anayasa Mahkemesinin yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adli ve idari yargı kolları arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözüme kavuşturmak

Cevap

Adli ve idari yargı kolları arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözüme kavuşturmak görevi Uyuşmazlık Mahkemesine aittir.
Türkiye Cumhuriyeti anayasal düzeninde, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlama yetkisi münhasıran Uyuşmazlık Mahkemesine aittir. Anayasa Mahkemesinin bu süreçteki tek rolü, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını kendi üyeleri arasından görevlendirmektir. Dolayısıyla uyuşmazlık çözümü bir AYM görevi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin temel görevlerini hatırla.
Norm denetimi (iptal ve itiraz davaları), bireysel başvuruları inceleme, Yüce Divan yargılaması, siyasi parti kapatma davaları ve mali denetimi, milletvekilliği düşme itirazları vb.
Yüksek mahkemeler arasındaki görev ayrımını netleştirmek için AYM'nin yetki sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Diğer yüksek mahkemelerin (Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) temel işlevlerini karşılaştır.
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmekle görevlidir.
Seçeneklerdeki görevlerin hangi mahkemeye ait olduğunu saptayarak yanlış olanı bulmak.
3
Anayasa Mahkemesinin Uyuşmazlık Mahkemesi ile ilişkisini analiz et.
Anayasa Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesinin başkanını kendi asıl üyeleri arasından seçer ancak uyuşmazlıkları kendisi çözmez.
AYM'nin başkan seçme yetkisi ile uyuşmazlık çözme görevi arasındaki kavram kargaşasını gidermek.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Görev Ayrımı ve Anayasa Mahkemesinin Yetki Alanı

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi ve Uyuşmazlık Mahkemesi arasındaki başkan seçme ilişkisini hatırla.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yargılayabileceği kişilerin listesini tekrar etmeyi unutmayın.
Tahmini Süre:50s
Soru 16Soru →

1982 Anayasası hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri ile ilgili olarak hazırlanan aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?

I. Siyasi partilerin mali denetimini yapmak
II. Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını kendi üyeleri arasından seçmek
III. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmaların Anayasaya uygunluğunu denetlemek
IV. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını görevinden doğan suçlar nedeniyle Yüce Divan sıfatıyla yargılamak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve IV

Cevap

Anayasa Mahkemesi; siyasi partilerin mali denetiminden sorumlu olması, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını kendi içinden seçmesi ve TBMM Başkanını Yüce Divan'da yargılaması nedeniyle I, II ve IV numaralı öncüller doğrudur.
Doğru seçenek; siyasi partilerin mali denetiminin Anayasa Mahkemesi yetkisinde olduğunu, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanının Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçildiğini ve TBMM Başkanının Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde yer aldığını doğru şekilde analiz etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi partilerin mali denetim yetkisini kontrol et.
Anayasa madde 69 uyarınca mali denetim Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır (Sayıştay'dan yardım alabilir).
Anayasa Mahkemesinin asli idari görevlerinden biridir.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı seçim usulünü değerlendir.
Anayasa madde 158 uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesince kendi üyeleri arasından seçilir.
Yüksek mahkemeler arası eşgüdümün sağlanması prensibidir.
3
Milletlerarası antlaşmaların denetlenebilirliğini incele.
Anayasa madde 90/son uyarınca bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
Devletin uluslararası taahhütlerinin iç hukuk denetimiyle zedelenmemesi amaçlanır.
4
TBMM Başkanının Yüce Divan statüsünü kontrol et.
2010 Anayasa değişikliği ile TBMM Başkanı Yüce Divan'da yargılanacaklar listesine dahil edilmiştir.
Yasama organının en üst temsilcisinin cezai sorumluluk makamı belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Görev ve Yetki Sınırları

İpuçları

1
Anayasa'nın 90. maddesine göre hangi belgeler için Anayasa Mahkemesine 'anayasaya aykırılık' davası açılamayacağını hatırlayın.
2
TBMM Başkanı ve Genelkurmay Başkanı gibi makamların 2010 yılında Yüce Divan listesine eklendiğini unutmayın.
3
Milletlerarası antlaşmalar yargısal denetim dışıdır, dolayısıyla III numaralı öncülün olduğu tüm seçenekleri eleyebilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin 2017 değişikliği ile Yüce Divan listesinden çıkardığı 'Jandarma Genel Komutanı' detayını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru →

1982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesinin görev, yetki ve çalışma usulü ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Jandarma Genel Komutanı ile Sahil Güvenlik Komutanı, görevleriyle ilgili suçlarından dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak kişiler arasında sayılmıştır.

Cevap

Jandarma Genel Komutanı ile Sahil Güvenlik Komutanı'nın Yüce Divan listesinde yer aldığını belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 2017 Anayasa Değişikliği ile Jandarma Genel Komutanı, Anayasa Mahkemesinde (Yüce Divan) yargılanacak kişiler listesinden çıkarılmıştır. Sahil Güvenlik Komutanı ise anayasal olarak hiçbir zaman bu listede yer almamıştır. Mevcut düzenlemede sadece Genelkurmay Başkanı ile Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları bu kapsamda yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yargılayacağı kişilerin listesini (Madde 148) gözden geçirin.
Listede; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, yüksek yargı organı üyeleri, HSK ve Sayıştay üyeleri, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları yer almaktadır.
Yargılama yetkisinin kapsamını belirlemek için temel anayasal dayanağı kontrol etmek gerekir.
2
2017 yılındaki anayasa değişikliklerinin askeri bürokrasi üzerindeki etkisini analiz edin.
2017 değişikliği ile Jandarma Genel Komutanlığı tamamen İçişleri Bakanlığına bağlanmış ve Genel Komutan, Yüce Divan listesinden çıkarılmıştır.
Güncel anayasal durumu eski bilgilerden ayırt etmek hatalı şıkkı bulmak için kritiktir.
3
Mahkemenin çalışma usullerini ve karar yeter sayılarını (Madde 149) kontrol edin.
Siyasi parti kapatma ve yardım kesme davalarında 2/32/3 nitelikli çoğunluk gerektiği doğrulanır.
Diğer teknik seçeneklerin doğruluğundan emin olunarak eleme yapılır.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan Yetkisi ve 2017 Değişiklikleri

İpuçları

1
Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinin 2017 yılında sadeleştirildiğini ve bazı askeri unvanların çıkarıldığını hatırlayın.
2
Kuvvet Komutanları (Kara, Deniz, Hava) hâlâ listedeyken, İçişleri Bakanlığına tam bağlı hale gelen kolluk birimlerinin başındaki kişilerin listede olup olmadığını sorgulayın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru şartlarını ve 2017 ile kaldırılan 'Askeri Yargıtay' ve 'AYİM' üyelerinin Yüce Divan listesinden çıkarılma sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi'nin görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek Seçim Kurulu üyelerini Yüce Divan sıfatıyla yargılamak

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu üyelerini Yüce Divan sıfatıyla yargılamak ifadesi yanlıştır; çünkü YSK üyeleri Anayasa'da Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında belirtilmemiştir.
Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Anayasa'da 'Yargı' bölümünde değil 'Seçimler' başlığı altında düzenlenmiş özel bir kuruldur. 1982 Anayasası'nın 148. maddesinde Yüce Divan'da yargılanacak kişiler tek tek sayılmış olup bu listede YSK üyeleri bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi'nin yargısal yetkilerini incele.
Mahkeme; kanunların, CBK'ların ve İçtüzüğün denetimini yapar.
Mahkemenin temel görevi norm denetimidir.
2
Mahkemenin özel görevlerini (siyasi parti ve bireysel başvuru) değerlendir.
Siyasi partilerin kapatılması ve mali denetimi ile bireysel başvurular bu mahkemenin görev alanındadır.
Demokratik düzenin ve temel hakların korunması bu yetkilere dayanır.
3
Yüce Divan sıfatıyla yargılanacak kişilerin listesini kontrol et.
Başkan, Bakanlar, Meclis Başkanı, Yüksek Yargı üyeleri, Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları listededir; ancak YSK üyeleri bu listede yer almaz.
Yüce Divan yetkisi Anayasa'da sınırlı sayıda (numerus clausus) sayılan kişiler için geçerlidir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan Sıfatıyla Yargılama Yetkisi

İpuçları

1
Hangi kurumların 'Yüksek Mahkeme' statüsünde olduğunu ve Yüce Divan listesinde kimlerin yer aldığını hatırlayın.
2
Anayasa Mahkemesi'nde yargılanmak için ya çok üst düzey bir yürütme görevlisi ya da bir yüksek yargıç olmak gerekir.
3
Yüksek Seçim Kurulu üyeleri, Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilir, ancak AYM tarafından yargılanmazlar.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin hangi düzenleyici işlemleri sadece 'Şekil' bakımından denetleyebildiğini (Anayasa Değişiklikleri gibi) tekrar edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 19Soru →

19821982 Anayasası uyarınca yargı organının görev dağılımı ve yüksek mahkemelerin yetki alanları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından alınan yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararlarını denetlemek

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından alınan yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararlarını denetlemek
Anayasa Mahkemesi, 19821982 Anayasası'nın 8585. maddesi uyarınca, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşmesine ilişkin TBMM kararlarına karşı yapılan iptal başvurularını incelemekle görevlidir. Bu başvurular ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili tarafından 77 gün içinde yapılabilir ve Mahkeme kararını 1515 gün içinde verir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nda düzenlenen yüksek mahkemelerin temel görev alanlarını belirle.
Anayasa Mahkemesi anayasal denetim, Danıştay idari yargı temyizi, Yargıtay adli yargı temyizi ve Uyuşmazlık Mahkemesi ise yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözmekle görevlidir.
Yargı organları arasındaki yetki paylaşımını anlamak doğru cevaba ulaşmak için temel adımdır.
2
Anayasa Mahkemesinin norm denetimi dışındaki 'özel' denetim yetkilerini incele.
Mahkemenin, TBMM'nin aldığı milletvekilliğinin düşmesi ve dokunulmazlığın kaldırılması kararlarını denetleme yetkisi olduğu görülür.
Bu yetki, yasama organının bireysel işlemleri üzerindeki yargısal denetimi temsil eder.
3
Seçeneklerdeki görevlerin hangi mahkemelere ait olduğunu eşleştir.
A seçeneği Uyuşmazlık Mahkemesi, C seçeneği Danıştay, D seçeneği Yargıtay görevlerini tanımlamaktadır.
Diğer yüksek mahkemelerin görevlerini elemek, Anayasa Mahkemesine ait olan yetkiyi kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Özel Denetim Yetkileri
Soru 20Soru →

Anayasal bir hak arama yolu olan "bireysel başvuru" mekanizmasıyla ilgili 19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel başvurular, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından incelenir ve nihai olarak karara bağlanır.

Cevap

Bireysel başvuruların Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından karara bağlandığını belirten ifade yanlıştır; çünkü bu görev mahkemenin Bölümleri tarafından yerine getirilir.
Anayasa Mahkemesi'nin yapısı ve işleyişi uyarınca, bireysel başvurular iki Bölüm tarafından incelenir. Genel Kurul ise iptal ve itiraz davaları, siyasi parti kapatma davaları ve Yüce Divan yargılamaları gibi daha geniş kapsamlı görevleri üstlenir. Dolayısıyla başvuruların Genel Kurul tarafından karara bağlandığı bilgisi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi'nin çalışma düzenini hatırla.
Mahkeme; Genel Kurul ve iki Bölüm halinde çalışır.
Görev dağılımının hangi birim tarafından yapıldığını belirlemek için gereklidir.
2
Bireysel başvurunun inceleme merciini kontrol et.
Anayasa'nın 148148. maddesi uyarınca bireysel başvurular Bölümlerce karara bağlanır.
Genel Kurul'un ana görevleri iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan yargılamalarıdır.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvurulardaki yargılama usulü ve birimleri.
Sayfa 1 / 4Sonraki