Osmanlı Devleti’nin klasik döneminde toplumsal yapı; devlet yönetimine katılan ve vergi ödemeyen 'askerî' (beraya) sınıfı ile geçimini tarım, ticaret ve zanaatla sağlayan, vergi ödemekle yükümlü olan 'reaya' sınıfından oluşmaktadır. Bu iki grup arasındaki sınır kesin çizgilerle ayrılmamış; gerekli şartları yerine getiren bir kişinin statü değiştirmesine imkân tanınmıştır.
Buna göre, reaya statüsünde bulunan bir kişinin dikey hareketlilik yoluyla askeri sınıfa dâhil olmasının en temel hukuki ve ekonomik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- Vergi ödeme yükümlülüğünün sona ermesiCevap
- BSeyfiye sınıfına mensup olma zorunluluğunun doğması
- CMülk toprak sahibi olma hakkını kaybetmesi
- DTebaalık statüsünden çıkarak kul sistemine dahil olması
- EZorunlu olarak payitahtta (İstanbul) ikamet etmesi
Cevap
Reaya statüsünden askeri sınıfa geçen bir kişinin vergi ödeme yükümlülüğünün sona ermesi
Osmanlı toplumsal yapısında yöneten (askeri) ve yönetilen (reaya) ayrımının en temel ölçütü vergi ödeme durumudur. Reaya sınıfından olup eğitim (medrese) veya yetenek (savaşta yararlılık vb.) yoluyla askeri sınıfa kabul edilen bir kişi, devlet hizmetine girdiği için 'reaya vergileri' olarak adlandırılan yükümlülüklerden muaf tutulur. Bu durum, dikey hareketliliğin sağladığı en somut mali kazanımdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Toplumsal Hareketliliği ve Vergi Muafiyeti
İpuçları
1
Yönetenler (Askeri) ve yönetilenler (Reaya) arasındaki en büyük farkın devlet hazinesiyle olan ilişkisine odaklanın.
2
Osmanlı'da devlet hizmetinde bulunanların (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) halkın ödediği vergilerden muaf olduğunu hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı'da askeri sınıfa geçiş yollarını (Medrese, Enderun, Savaş başarısı) ve bu sınıfların (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) görevlilerini tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s