Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Atmosfer basıncının yeryüzündeki dağılışı üzerinde termik (sıcaklık) ve dinamik (Dünya'nın günlük hareketi) faktörler temel belirleyicidir. Türkiye'yi etkileyen basınç merkezleri ile bu merkezlerin ortaya çıkış nedenleri ve genel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Sibirya ve Basra merkezlerinin oluşumu, doğrudan yerel veya bölgesel sıcaklık değişimlerine (termik etkenler) dayanmaktadır.
  2. B
    Asor ve İzlanda sistemleri, 30∘30^\circ ve 60∘60^\circ enlemleri çevresinde dinamik nedenlerle oluşarak ülkemize ulaşır.
  3. Dinamik kökenli basınç merkezleri, Türkiye iklimini yalnızca kış mevsiminde etkileyen geçici sistemlerdir.Cevap
  4. D
    Termik kökenli merkezlerin etki alanı ve şiddeti, mevsimsel sıcaklık farklarına göre kara ve denizlerin ısınma durumuna bağlı olarak değişir.
  5. E
    Basra alçak basıncı, Muson sisteminin bir parçası olarak termik karakter kazanmış bir basınç merkezidir.

Cevap

Dinamik kökenli basınç merkezlerinin yalnızca kış mevsiminde etkili olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü Asor yüksek basıncı yıl boyunca etkisini sürdürür.
Dinamik kökenli merkezler arasında yer alan Asor yüksek basıncı, Türkiye'de hem yaz hem de kış mevsiminde etkili olan kalıcı bir sistemdir. Bu nedenle dinamik merkezlerin yalnızca kışın etkili olduğunu belirten ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Basınç merkezlerini oluşum kökenlerine göre sınıflandırın.
Sibirya ve Basra termik; Asor ve İzlanda dinamik kökenli sistemlerdir.
Termik merkezler sıcaklık farkıyla, dinamik merkezler ise Dünya'nın günlük hareketiyle oluşur.
2
Bu merkezlerin Türkiye üzerindeki etki sürelerini analiz edin.
Asor merkezi yıl boyunca etkili olan tek sistemdir; İzlanda ve Sibirya kışın, Basra ise yazın ön plandadır.
Genel sirkülasyon gereği 30∘30^\circ enlemlerindeki dinamik yüksek basınç (Asor) kalıcı bir kuşaktır.

Anahtar Kavram

Türkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezlerinin Kökeni ve Sürekliliği
Bu soruyu puanla