Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKanun Yapım Süreci

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların Cumhurbaşkanı tarafından incelenmesi ve bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi (veto) süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamakla yükümlüdür.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bütçe kanunlarını da dahil olmak üzere tüm kanunları bir kez daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.
  3. C
    Geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alınması yeterlidir.
  4. D
    Meclis, geri gönderilen kanunda değişiklik yaparak kabul ederse, Cumhurbaşkanı'nın bu yeni metni tekrar Meclise geri gönderme yetkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    Resmî Gazete'de yayımlanan kanunlar, metinde aksine bir hüküm bulunmadığı sürece yayımlandığı tarihten itibaren kırk beş gün sonra yürürlüğe girer.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.
Doğru ifade, Meclis'in Cumhurbaşkanı tarafından veto edilen bir kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğu olan en az 301 milletvekilinin oyuyla, hiçbir değişiklik yapmadan ('aynen') tekrar kabul etmesi durumunda, Cumhurbaşkanı'nın bu kanunu Resmî Gazete'de yayımlamak zorunda olduğunu belirtir. Bu, yasama organının yürütme üzerindeki 'ısrar' yetkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunun Cumhurbaşkanı'na gönderilmesi
Meclis'te kabul edilen kanun incelenmek üzere Cumhurbaşkanı'na sunulur (15 günlük süre başlar).
Anayasa uyarınca yürütmenin başı kanunları yayımlama veya geri gönderme yetkisine sahiptir.
2
Geri gönderme (Veto) yetkisinin analizi
Cumhurbaşkanı bütçe kanunları hariç tüm kanunları gerekçesiyle Meclise geri gönderebilir.
Bütçe kanunları, devlet faaliyetlerinin devamlılığı için veto edilemeyen özel kanunlardır.
3
Meclis'te 'Aynen Kabul' şartının kontrolü
Meclis'in kanunda ısrar edebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (600/2+1=301600 / 2 + 1 = 301) gereklidir.
2017 değişikliği ile ısrar karar yeter sayısı zorlaştırılarak yasama ve yürütme arasında denge kurulmuştur.
4
Yayımlama zorunluluğunun tespiti
301 oyla aynen kabul edilen kanun tekrar Cumhurbaşkanı'na gider ve Cumhurbaşkanı bu sefer yayımlamak zorundadır.
Anayasa Madde 89 hükmü uyarınca Meclis'in nitelikli iradesi Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisini aşar.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Yayımlama ve Veto Yetkisi (Madde 89)

İpuçları

1
Bütçe kanunlarının yasama sürecindeki özel konumunu ve veto edilip edilemeyeceğini hatırlayın.
2
2017 anayasa değişiklikleri ile TBMM'nin bir kanunda ısrar etmesi (aynen kabul) için gereken oy sayısının artırıldığını (301) düşünün.
3
Cumhurbaşkanı'nın veto ettiği bir kanun Meclis tarafından değiştirilirse, bu metnin artık 'aynen kabul' sayılamayacağına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Kanunların yargısal denetimi (Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılması) ve Parlamento Kararları ile Kanunlar arasındaki farkları çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanun Yapım Süreci

Bu konudan daha fazla soru