Soru

Zorluk: OrtaSosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Toplumsal düzeni sağlayan din, ahlak ve görgü kuralları ihlal edildiğinde birey; günahkâr sayılma, ayıplanma veya vicdan azabı çekme gibi 'manevi' yaptırımlarla karşılaşırken, hukuk kurallarının ihlali durumunda 'maddi' yaptırımlar devreye girer.

Buna göre, hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İhlali durumunda kamu gücü (devlet) tarafından desteklenen zorlayıcı bir yaptırıma tabi olmasıCevap
  2. B
    Toplumun büyük bir çoğunluğu tarafından kabul görmüş genel geçer doğruları içermesi
  3. C
    Bireyin iç dünyasına ve vicdani sorumluluklarına yönelik düzenlemeler getirmesi
  4. D
    Sadece belirli bir zümre veya inanç grubunun beklentilerini karşılamayı amaçlaması
  5. E
    Yazısız kurallar şeklinde başlayıp zamanla gelenekselleşen bir yapıya sahip olması

Cevap

İhlali durumunda kamu gücü (devlet) tarafından desteklenen zorlayıcı bir yaptırıma tabi olması
Hukuk kuralları, toplumsal düzeni sağlayan diğer kurallardan (din, ahlak, görgü) farklı olarak, devletin egemenlik gücüne dayanır. Bu kurallara aykırı hareket edildiğinde kamu gücü (polis, jandarma, mahkemeler) devreye girerek kuralın gereğinin yerine getirilmesini sağlar veya kuralı ihlal edeni cezalandırır. Bu durum 'maddi yaptırım' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal düzen kurallarını sınıflandırın.
Din, ahlak, görgü ve hukuk kuralları toplumsal yaşamı düzenleyen temel normlardır.
Soruda istenen ayrımı yapabilmek için tüm kuralların ortak ve farklı yönlerini bilmek gerekir.
2
Yaptırım türlerini (maddi ve manevi) analiz edin.
Hukuk dışındaki kurallar manevi yaptırımlıdır (dışlanma, ayıplanma, günah vb.); hukuk kuralları ise maddi yaptırımlıdır (hapis, para cezası, tazminat vb.).
Hukuku diğerlerinden ayıran en net kriter devlet gücüyle uygulanan zorlamadır.
3
Maddi yaptırımın kaynağını belirleyin.
Hukuk kurallarının arkasında devletin cebir (zorlama) yetkisi ve kamu gücü bulunur.
Diğer sosyal düzen kurallarının ihlalinde devlet organları doğrudan müdahale etmez.

Anahtar Kavram

Hukuk kurallarının maddi yaptırımlı (devlet gücü destekli) olması

İpuçları

1
Kuralların arkasındaki 'zorlayıcı güç' kimdir?
2
Din ve ahlak kurallarının ihlalinde devlet hapis cezası verir mi?
3
Hukuk kurallarını çiğnediğinizde karşınıza kim çıkar? (Polis, Mahkeme vb.)

Daha Fazla Pratik

Hukuk kurallarının yaptırım türlerini (cebir, tazminat, hükümsüzlük) incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla