Soru

Zorluk: Çok zorMilletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

1982 Anayasası ve yerleşik anayasa hukuku doktrini çerçevesinde; milletvekili seçilen bir kişinin 'milletvekilliği sıfatını kazanması', 'yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlaması' ve 'yasama yetkilerini fiilen kullanabilmesi' süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Milletvekilliği sıfatı ve buna bağlı olan yasama dokunulmazlığı mazbatanın düzenlenmesiyle kazanılırken; yasama yetkilerinin fiilen kullanılması ant içme şartına bağlıdır.Cevap
  2. B
    Milletvekilliği sıfatı mazbatanın alınmasıyla kazanılarak tüm mali haklar doğsa da, yasama dokunulmazlığı ancak TBMM Genel Kurulunda ant içilmesiyle başlar.
  3. C
    Seçilen kişinin milletvekilliği sıfatı ve dokunulmazlığı, ancak seçim sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulu tarafından Resmi Gazete'de ilan edilmesiyle hukuki sonuç doğurur.
  4. D
    Ant içmek, milletvekilliği sıfatının kazanılması için zorunlu bir kurucu unsur olup; ant içilmediği sürece kişi sadece 'milletvekili adayı' statüsündedir.
  5. E
    Ant içmekten imtina eden bir kişi, milletvekilliği sıfatını korusa da bu süreçte kendisine hiçbir şekilde ödenek ve yolluk ödemesi yapılamaz.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı ve yasama dokunulmazlığı mazbatanın tanzimiyle (düzenlenmesiyle) başlar; ancak yasama yetkilerinin (oy kullanma, teklif verme vb.) fiilen kullanılabilmesi için TBMM Genel Kurulunda ant içilmesi zorunludur.
Hukuken milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın düzenlenmesiyle (tanzimiyle) kazanılır. Bu andan itibaren kişi 'milletvekili' unvanını alır, yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar ve özlük hakları (maaş vb.) doğar. Ancak 1982 Anayasası'nın 81. maddesi uyarınca, milletvekillerinin yasama çalışmalarına (Genel Kurul, komisyonlar, oy kullanma vb.) fiilen katılabilmeleri için ant içmeleri zorunludur. Dolayısıyla sıfatın kazanılması ile yetkilerin kullanılması farklı hukuki anlara ve şartlara bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının başlangıç anını belirleme
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulunun tutanağı (mazbata) düzenlemesiyle kazanılır.
Seçim sonuçlarının kesinleştiğini gösteren resmi belge mazbatadır.
2
Yasama dokunulmazlığının kapsamını analiz etme
Dokunulmazlık, milletvekilliği sıfatının kazanıldığı an (mazbata) itibarıyla başlar.
Anayasa m. 83, dokunulmazlığı 'seçimden önce veya sonra' kavramıyla sıfata bağlamıştır.
3
Ant içmenin (yemin) hukuki niteliğini ayırt etme
Ant içmek bir sıfat kazanma şartı değil, yasama yetkilerinin (görevin) icrası için bir ön şarttır.
Anayasa m. 81'e göre milletvekilleri ant içmedikçe göreve başlayamazlar; ancak sıfatları baki kalır.
4
Mali haklar ile yetki kullanımı arasındaki farkı değerlendirme
Özlük hakları sıfata bağlıdır, yasama faaliyetleri ise yemine bağlıdır.
Sıfat kazanıldığı için kişi hukuken milletvekilidir ve buna bağlı özlük haklarından (yemin etmese de) yararlanabilir.

Anahtar Kavram

Sıfatın Kazanılması (Mazbata) ve Yetkinin Kullanılması (Yemin) Ayrımı
Bu soruyu puanla