Soru

Zorluk: Zorİki Noktanın Kullanımı

Noktalama işaretlerinin işlevlerini doğru belirlemek, metnin anlam katmanlarını belirginleştirir. İki nokta (:), kendisinden sonra açıklama yapılacağını, örnek verileceğini veya alıntı yapılacağını gösterir. Ancak bu işaretten sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmaması, büyük harf kullanımı açısından kritik bir fark yaratır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya sonrasındaki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

  1. A
    Evraklarınızı şu sırayla masanın üzerine bırakınız; başvuru formu, kimlik fotokopisi ve iki adet vesikalık fotoğraf.
  2. B
    Bu dükkânda aradığınız her türlü ürünü bulabilirsiniz: Kırtasiye malzemeleri, oyuncaklar ve mutfak gereçleri.
  3. C
    Yakup Kadri'nin en çok beğenilen romanları: Kiralık Konak ile Yaban'dır.
  4. Atatürk, eğitimin önemini şu veciz sözüyle vurgular: 'Bütün ümidim gençliktedir.'Cevap

Cevap

Atatürk'ün sözünün aktarıldığı seçenek doğrudur çünkü alıntılardan önce iki nokta kullanılır ve alıntı cümle olduğu için büyük harfle başlar.
Doğru seçenekte, bir başkasından aktarılan bir söz (alıntı) tırnak içinde verilmiş ve bu aktarmadan önce iki nokta (:) doğru şekilde kullanılmıştır. Alıntı tam bir cümle olduğu için büyük harfle başlatılması da kurala uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
İki noktanın kullanım amacını (örnekleme, açıklama veya alıntı) belirleyin.
Cümlelerde sırasıyla örnekleme, listeleme, vurgu ve alıntı amaçları güdülmüştür.
Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını anlamak için önce işlev tespit edilmelidir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle niteliği taşıyıp taşımadığını veya özel isim olup olmadığını kontrol edin.
Örnek listesi olan 'kırtasiye...' küçük harfle başlamalıyken, 'Bütün ümidim...' bir cümle olduğu için büyük başlamalıdır.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra bağımsız cümle gelirse büyük, kelime grubu gelirse küçük harf kullanılır.
3
Noktalı virgül ile iki noktanın görev ayrımını yapın.
Evrak listesinden önce kullanılan noktalı virgül hatalıdır, iki nokta gelmelidir.
Noktalı virgül grupları ayırırken, iki nokta açıklama/örnekleme başlatır.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Büyük Harf Kullanımı İlişkisi

İpuçları

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin kendi başına bir cümle olup olmadığını inceleyin.
2
Özel isim olmayan listeler küçük harfle başlar; tam cümleler ise her zaman büyük harfle başlar.
3
Noktalı virgül (;) açıklama yapmaz, bu yüzden liste başlarında iki noktayı (:) arayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ve iki nokta arasındaki farkları pekiştirmek için sıralı cümlelerin olduğu metinleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İki noktadan sonraki kısmın yüklemi olup olmadığını kontrol edin. Eğer bir yargı bildiriyorsa (yüklemi varsa) büyük harfle, sadece kavramları sıralıyorsa küçük harfle başlayın.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla