Soru

Zorluk: KolayCümlede Anlam İlişkileri

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme amacı belirtilmiştir?

  1. Tarihî eserleri koruma bilincini aşılamak amacıyla müze girişleri öğrencilere ücretsiz yapıldı.Cevap
  2. B
    Hafta sonu tatili olduğu için müze gişesi önünde uzun kuyruklar oluştu.
  3. C
    Restorasyon çalışmaları devam ettiğinden sergi salonlarından ikisi ziyarete kapatıldı.
  4. D
    Müzekartınız varsa bu özel koleksiyonu ek ücret ödemeden gezebilirsiniz.
  5. E
    Işıklandırma sistemi yetersiz olduğu için bazı tabloların detayları tam olarak seçilemiyor.

Cevap

Müze girişlerinin ücretsiz yapılmasının bir hedef doğrultusunda (bilinç aşılamak) yapıldığını belirten seçenek doğrudur.
Müze girişlerinin ücretsiz yapılması eylemi, 'tarihî eserleri koruma bilincini aşılamak' gibi bir ideal/hedef doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Cümlede 'amacıyla' ifadesinin açıkça kullanılması ve yargının bir niyet bildirmesi, amaç-sonuç ilişkisini kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki temel eylemi (sonuç) belirle.
Müze girişlerinin ücretsiz yapılması.
Anlam ilişkisini kurmak için önce yargının ne olduğunu bulmamız gerekir.
2
Yargıya 'Hangi amaçla?' sorusunu yönelt.
'Tarihî eserleri koruma bilincini aşılamak amacıyla' cevabı alınır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, henüz gerçekleşmemiş bir hedefi gerçekleştirmek için yapılır.
3
Seçeneklerdeki 'için', '-den dolayı', '-ınca' gibi eklerin neden mi yoksa amaç mı bildirdiğini kontrol et.
Diğer seçeneklerde eylemin gerçekleşme gerekçesi (nedeni) veya şartı varken, doğru seçenekte bir hedef vardır.
Neden-sonuçta sebep gerçekleşmiş bir durumdur, amaç-sonuçta ise bir niyet vardır.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi

İpuçları

1
Cümledeki eyleme 'Niçin?' diye sorduğunda aldığın cevap bir 'hedef' mi yoksa bir 'sebep' mi?
2
Cümledeki 'için' veya '-den dolayı' ifadelerinin yerine 'amacıyla' kelimesini getirmeyi dene. Hangisi anlamlı oluyor?
3
Amaç-sonuç cümlelerinde henüz gerçekleşmemiş, yapılmak istenen bir durum söz konusudur. Müze girişlerinin ücretsiz yapılması neyi hedefliyor?

Daha Fazla Pratik

Neden-sonuç cümlelerinde 'neden' kısmı genellikle gerçekleşmiş bir eylemdir. Amaç-sonuçta ise 'amaç' kısmı henüz gerçekleşmemiştir. Bu ayrımı daha fazla örnekle pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümlede '-mak için' veya '-mak üzere' kalıplarını arayarak, bu kısımların yerine 'amacıyla' kelimesini koyduğunuzda anlam bozulmuyorsa o cümle amaç-sonuçtur.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla