Soru

Zorluk: ZorMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilat yapısı içerisinde yer alan 'Merkezi Yönetimin Taşra Teşkilatı' ile ilgili 1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Vali, ilde hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisidir ve Anayasa uyarınca 'yetki genişliği' ilkesi sadece il genel idaresi için tanınmıştır.Cevap
  2. B
    Kaymakamlar da valiler gibi ilçede hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi sıfatını taşırlar ve yetki genişliğini kullanabilirler.
  3. C
    Merkezi yönetimin taşra teşkilatında yer alan il genel idaresi, merkeze bağlı bir birim olmasına rağmen ayrı bir kamu tüzel kişiliğine ve bütçesine sahiptir.
  4. D
    İl İdare Kurulu, il genel idaresinin en yüksek karar organı olup üyeleri bölge halkı tarafından doğrudan seçilen bir meclis niteliğindedir.
  5. E
    Bölge idareleri, mülki idare amirleri olan vali ve kaymakamların hiyerarşik denetimi dışında kalan, doğrudan bakanlıklara bağlı özerk kuruluşlardır.

Cevap

Vali, ilde hem Devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisidir ve Anayasa uyarınca 'yetki genişliği' ilkesi sadece il genel idaresi için tanınmıştır.
Doğru ifade, valinin hem Devleti hem de Cumhurbaşkanını temsil ettiğini belirten seçenektir. Ayrıca Anayasa'nın 126. maddesine göre 'yetki genişliği' sadece illerin idaresi için öngörülmüştür, bu da bu yetkinin sadece vali tarafından kullanılabileceği anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezi yönetimin (devlet tüzel kişiliği) taşra yapısını analiz et.
Merkezi yönetim; Başkent Teşkilatı ve Taşra Teşkilatı (İl, İlçe ve Bölge İdareleri) olarak ikiye ayrılır.
Soruda istenen 'doğru ifadeyi' bulmak için taşra teşkilatının hukuki statüsünü belirlemek gerekir.
2
Vali ve Kaymakam arasındaki temsil farkını değerlendir.
Vali hem Devletin hem Cumhurbaşkanının temsilcisidir; Kaymakam ise sadece Cumhurbaşkanının temsilcisidir.
KPSS'de sıkça sorulan bu ayrım, mülki idare amirlerinin statü farkını belirler.
3
Anayasal bir ilke olan 'Yetki Genişliği'nin kapsamını kontrol et.
Anayasa Madde 126: 'İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.'
Bu yetki merkeze sormadan karar alabilmeyi sağlar ve sadece vali tarafından il düzeyinde kullanılır; ilçede kaymakamın böyle bir yetkisi yoktur.

Anahtar Kavram

Valinin Çift Sıfatlı Temsil Yetkisi ve Yetki Genişliği İlkesi

İpuçları

1
Vali ve kaymakamın kimi temsil ettiğine ve 'Yetki Genişliği'nin hangi idari birim için Anayasa'da tanımlandığına odaklanın.
2
İl Genel İdaresi (Merkez) ile İl Özel İdaresi (Mahalli) farkını hatırlayın; tüzel kişilik sadece mahalli idarelerde vardır.

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi ve Belediye İdaresi gibi 'Mahalli İdareler' ile 'Merkezi Yönetimin Taşra Teşkilatı' arasındaki hiyerarşi/vesayet ilişkisini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla