Soru

Zorluk: OrtaDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nde devletin idari merkezi olan Topkapı Sarayı'nın 'Birun' (Dış Saray) bölümünde, Divan-ı Hümayun toplantıları gerçekleştirilir ve devletin temel politikaları belirlenirdi. Bu kurulun üyeleri, yüklendikleri görevlere göre farklı idari sınıflara mensuptu. Buna göre; Divan-ı Hümayun'da adalet işlerinden sorumlu olan, kadı ve müderrislerin atamalarını gerçekleştiren ve 'İlmiye' sınıfını Divan'da temsil eden görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Nişancı
  2. KazaskerCevap
  3. C
    Defterdar
  4. D
    Sadrazam
  5. E
    Şeyhülislam

Cevap

Osmanlı merkez teşkilatında İlmiye sınıfını Divan'da temsil eden, yargı ve eğitim bürokrasisinden sorumlu olan görevli Kazasker'dir.
Kazasker, Osmanlı Devleti'nde İlmiye sınıfının Divan'daki en üst düzey temsilcisidir. Hem adalet işlerinden sorumlu olması (yargı) hem de kadı ve müderris atamalarını (eğitim bürokrasisi) gerçekleştirmesi onu diğer üyelerden ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Görevlinin bağlı olduğu sınıfı belirle.
Soruda 'İlmiye' sınıfını temsil ettiği belirtilmiştir.
Osmanlı bürokrasisinde görevliler Seyfiye (askeri/idari), Kalemiye (mali/bürokratik) ve İlmiye (din/hukuk/eğitim) olarak ayrılır.
2
Görevlinin temel sorumluluklarını analiz et.
Adalet işleri, kadı ve müderris atamaları görev alanına girmektedir.
Kazasker, 'askeri hakim' anlamına gelir ve hem yargı hem de eğitim sisteminin idari amiridir.
3
Divan üyeliği ve makam karşılaştırması yap.
Kazasker Divan'ın asli üyesidir, Şeyhülislam ise protokolde üstte olsa da klasik dönemde doğrudan üye değildir.
Bürokratik atamalar ve Divan'daki yargı süreci Kazasker üzerinden yürütülür.

Anahtar Kavram

Osmanlı merkez teşkilatında İlmiye sınıfı ve Kazasker'in idari rolleri.

İpuçları

1
Bu görevli hem bir hakim hem de bir eğitim bakanı gibi çalışır.
2
Görev alanı 'kadı' ve 'müderris' atamalarıyla doğrudan ilişkilidir.
3
Adı 'askeri hakim' anlamına gelse de sivil hukuk ve eğitim bürokrasisinin başıdır.

Daha Fazla Pratik

İlmiye sınıfının diğer üyeleri olan Müftü ve Müderrislerin hiyerarşideki yerlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla