Soru

Zorluk: OrtaDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nde klasik dönemde Nişancı'ya bağlı olarak çalışan kâtiplerin şefi iken, XVII.XVII. yüzyıldan itibaren devletin dış ilişkilerinin ve diplomasinin önem kazanmasıyla birlikte Divan-ı Hümayun'un asli üyesi haline gelen ve dış işlerinden sorumlu olan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kazasker
  2. B
    Defterdar
  3. ReisülküttabCevap
  4. D
    Nişancı
  5. E
    Kaptan-ı Derya

Cevap

Reisülküttab, Osmanlı bürokrasisinde dış işlerinden sorumlu hale gelen divan üyesidir.
Doğru cevap olan görevli, başlangıçta Nişancı'nın emrinde bürokratik işlemleri yürüten bir kâtip başıydı. Ancak Osmanlı Devleti'nin XVII.XVII. yüzyıldan itibaren imzaladığı Karlofça gibi antlaşmalarla birlikte diplomasi trafiği artmış, bu durum dış ilişkilerde uzmanlaşmış bir makama ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Bu süreçte Reisülküttablık, Nişancı'dan ayrılarak doğrudan dış işlerinden sorumlu bir bakanlık (Hariciye Nazırlığı) niteliği kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Divan-ı Hümayun üyelerinin temel görev alanlarını belirlemek.
Nişancı'nın iç ve dış yazışmalardan sorumlu olduğu, ancak Reisülküttab'ın bu süreçte kâtiplerin başı olduğu saptanır.
Makamın tarihsel kökenini anlamak için hiyerarşik yapıyı bilmek gerekir.
2
XVII.XVII. yüzyıl ve sonrasındaki diplomatik değişimi analiz etmek.
Osmanlı Devleti'nin fetih politikasından diplomasiye yönelmesiyle dış yazışmaların uzmanlık gerektirdiği görülür.
Makamın öneminin artma nedenini kavramak, doğru isme ulaşmayı sağlar.
3
Belirtilen özelliklere uygun görevliyi seçeneklerden bulmak.
Hariciye Nazırlığı'nın temeli sayılan Reisülküttab seçilir.
Reisülküttablık makamı, Osmanlı'nın modernleşme öncesi dış ilişkilerindeki kilit kurumdur.

Anahtar Kavram

Osmanlı Merkez Teşkilatında Reisülküttablık Makamının Evrimi

İpuçları

1
Bu makam günümüzdeki Dışişleri Bakanlığı'nın temelini oluşturur.
2
Eskiden Nişancı'ya bağlıydı, ancak diplomatik kâtiplerin lideriydi.
3
Bürokraside 'Efendi' unvanıyla anılan, Kalemiye sınıfına mensup olan görevlidir.

Daha Fazla Pratik

Nişancı'nın görevlerinin XIX.XIX. yüzyılda hangi bakanlığa dönüştüğünü araştırmak konuyu pekiştirebilir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla