Göktürk Devleti’nin yönetim modelinde "ikili teşkilat" sistemi uygulanmış; devletin Doğu kanadı Kağan tarafından, Batı kanadı ise "Yabgu" unvanıyla İstemi tarafından yönetilmiştir. İstemi Yabgu, İpek Yolu ticaretini kontrol altına almak amacıyla önce Sasanilerle ittifak kurarak Akhun Devleti’nin yıkılmasını sağlamış; daha sonra Sasanilerin İpek Yolu üzerinde engelleyici bir güç haline gelmesi üzerine bu kez Bizans İmparatorluğu ile diplomatik temas kurarak Sasanilere karşı cephe almıştır.
Bu bilgiler doğrultusunda Göktürk Devleti’nin dış politikası ve yönetim yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Dış politikada ekonomik çıkarların gözetildiği ve konjonktürel ittifaklara başvurulduğuCevap
- Bİkili teşkilat yapısı gereği Batı kanadının Doğu'dan tamamen bağımsız bir dış politika izlediği
- Cİpek Yolu'nun kontrol altına alınmasıyla birlikte yerleşik hayata geçiş sürecinin tamamlandığı
- DBizans ile kurulan ittifak sonucunda Anadolu'da ilk Türk yerleşimlerinin başlatıldığı
- EOrhun Abideleri'nde anlatılan siyasi stratejilerin bu dönemde ilk kez yazılı hale getirildiği
Cevap
Dış politikada ekonomik çıkarların gözetildiği ve konjonktürel ittifaklara başvurulduğu
Doğru seçenek olan dış politikadaki ekonomik çıkarlar ve konjonktürel ittifaklar vurgusu, İstemi Yabgu'nun İpek Yolu ticaretini ele geçirmek adına önce Sasanilerle birleşip Akhunları yıkması, ardından güç dengesi değişince Sasanilere karşı Bizans ile ittifak kurması gerçeğiyle tam örtüşmektedir. Bu durum, 'düşmanımın düşmanı dostumdur' mantığıyla hareket edilen faydacı bir diplomasiyi kanıtlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İstemi Yabgu Dönemi Diplomasisi ve İpek Yolu Mücadelesi
İpuçları
1
İstemi Yabgu'nun neden sürekli müttefik değiştirdiğine ve bu müttefikliklerin hangi ticaret yolu için yapıldığına odaklanın.
2
Diplomaside 'konjonktürel' terimi, mevcut duruma ve şartlara göre değişen politikaları ifade eder. İstemi Yabgu'nun Sasani ve Bizans hamlelerini bu açıdan değerlendirin.
3
Türk tarihinde Bizans'a ilk elçi gönderen devlet I. Göktürk Devleti'dir ve bu durum İpek Yolu üzerindeki Sasani tekelini kırmak içindir.
Daha Fazla Pratik
İstemi Yabgu'nun Bizans'a gönderdiği elçi (Maniakh) ve Bizans'ın karşılık olarak gönderdiği elçinin (Zemarkhos) isimlerini öğrenmek, bu diplomatik süreci daha iyi pekiştirebilir.
Tahmini Süre:1m 15s