16 Mart 1920 tarihinde İstanbul’un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi ve Mebusan Meclisi’nin dağıtılması üzerine Mustafa Kemal Paşa yayımladığı genelgede; "Bugün Osmanlı Devleti’nin yedi yüz yıllık hayat ve hâkimiyetine son verilmiştir." ifadesini kullanmıştır. Mustafa Kemal Paşa’nın bu tespitiyle İstanbul’un resmen işgalinin aşağıdakilerden hangisine yol açtığını vurguladığı savunulabilir?
- Başkentin işgalinin ve meclisin kapatılmasının, devletin bağımsız hareket etme ve egemenlik haklarını kullanma yeteneğini fiilen sona erdirdiğineCevap
- BOsmanlı Devleti'nin hukuki varlığının bu tarih itibarıyla uluslararası hukuk nezdinde tamamen ortadan kalktığına
- CSaltanat makamının yetkilerinin resmen Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne devredildiğine
- Dİstanbul Hükümeti’nin İtilaf Devletleri ile Sevr Antlaşması’nı imzalayarak bağımsızlıktan vazgeçtiğine
- EMisak-ı Millî kararlarının geçerliliğini yitirmesiyle Millî Mücadele’nin diplomatik safhasının bittiğine
Cevap
Mustafa Kemal Paşa, başkentin işgali ve meclisin dağıtılmasıyla devletin egemenlik haklarını kullanma yeteneğini fiilen kaybettiğini vurgulamıştır.
İstanbul'un resmen işgali ve Mebusan Meclisi'nin dağıtılması, Osmanlı Devleti'nin karar alma mekanizmalarının felç olması anlamına gelir. Mustafa Kemal Paşa'nın 'yedi yüz yıllık hâkimiyetin son bulması' tespiti, devletin bağımsızlığını ve egemenliğini fiilen (gerçekte) kaybettiğine, artık İtilaf Devletleri'nin tam kontrolü altına girdiğine işaret eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fiili Sona Erme
İpuçları
1
Bir devletin başkentinin işgal edilmesi ve meclisinin kapatılması, o devletin kendi kararlarını alma gücünü nasıl etkiler?
2
Mustafa Kemal'in 'hâkimiyetin son bulması' ifadesi, devletin kağıt üzerindeki varlığından ziyade gerçekteki (fiili) gücüne vurgu yapmaktadır.
3
Fiili sona erme; bir devletin kurumlarının çalışamaz hale gelmesi ve kontrolün işgalci güçlere geçmesidir. Bu durum saltanatın kanunla kaldırılmasından farklıdır.
Daha Fazla Pratik
İstanbul'un işgalinden sonra açılan Büyük Millet Meclisi'nin (BMM), millî egemenliği temsil etme noktasında işgalden nasıl güç aldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s