Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Temmuz ayı ortalama sıcaklık dağılışını gösteren bir izoterm haritası incelendiğinde, en yüksek sıcaklık değerlerine (30∘C30^{\circ}C ve üzeri) Akdeniz kıyı kuşağında değil, Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimlerinde rastlanmaktadır. Bu durumun, benzer enlemlerde yer alan Akdeniz kıyılarına göre Güneydoğu Anadolu'da daha belirgin olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Şiddetli karasallık ile güneyden gelen sıcak hava akımlarının etkisiCevap
  2. B
    Bölgenin ortalama yükseltisinin Akdeniz Bölgesi'nden daha az olması
  3. C
    Denizden gelen nemli hava kütlelerinin ısıyı tutarak sıcaklığı artırması
  4. D
    Enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının bölgeye daha dik açıyla gelmesi
  5. E
    Bitki örtüsünün bozkır olması nedeniyle yerin ısı kaybının daha az olması

Cevap

Şiddetli karasallık ile güneyden gelen sıcak hava akımlarının etkisi
Temmuz ayında Güneydoğu Anadolu'nun Akdeniz'den daha sıcak olmasının temel sebebi şiddetli karasallıktır. Denizden uzak olan karalar yazın hızla ısınır. Ayrıca bölge, güneyden gelen Basra alçak basıncı ve Samyeli (Keşişleme) rüzgarlarının taşıdığı sıcak ve kuru havaya doğrudan açıktır.

Adım Adım Çözüm

1
Temmuz ayı sıcaklık merkezi tespiti
Temmuz ayında Türkiye'nin en sıcak yeri Güneydoğu Anadolu'dur.
Harita okuma becerisi ile en yüksek izoterm eğrilerinin geçtiği yer belirlenir.
2
Enlem etkisinin kontrol edilmesi
Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu benzer enlemlerde yer alır.
Sadece güneş ışınlarının geliş açısıyla (matematik konum) farkın açıklanamayacağı görülür.
3
Özel konum faktörlerinin analizi
Güneydoğu Anadolu'da deniz etkisi yoktur (karasallık) ve Basra kökenli sıcak rüzgarlar etkilidir.
Yaz mevsiminde karaların denizlerden daha fazla ısınması prensibi ve dinamik basınç etkileri sonucu sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Karasallık ve Sıcak Yerel Rüzgarların Sıcaklık Dağılışına Etkisi

İpuçları

1
Yaz mevsiminde karalar mı yoksa denizler mi daha hızlı ısınır?
2
Güneydoğu Anadolu'yu güneyden etkileyen sıcak hava merkezlerini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Ocak ayında aynı bölgelerin sıcaklık değerlerini karşılaştırarak denizelliğin kış sıcaklıkları üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla