Soru

Zorluk: Çok zorI. Dünya Savaşı Savunma ve Yardım Cepheleri

Harbiye Nezareti, 1916 yılı başlarında Çanakkale Muharebeleri'nin kazanılmasıyla serbest kalan muharip birliklerin sevk ve idaresine yönelik yeni bir stratejik konuşlanma planı hazırlamıştır. Bu doğrultuda seçkin 15. Kolordu Avusturya-Macaristan sınırındaki Rus taarruzunu durdurmak, 6. Kolordu Bulgaristan-Almanya hattında Tuna boyunu savunmak, 20. Kolordu ise Vardar havzasındaki müttefik harekatına lojistik ve operasyonel dayanak sağlamak üzere imparatorluk sınırları dışına gönderilmiştir. Ancak aynı dönemde güney ve doğu sahalarında İngiliz taarruzlarının şiddetlenmesi, özellikle Kûtü'l-Amâre'deki geçici üstünlüğün ardından Bağdat'ın kaybı ve Sina hattının çökmesi üzerine kurulan 'Yıldırım Orduları Grubu'nun harekat önceliği yeniden belirlenmek zorunda kalınmıştır.

Bu stratejik gelişmeler ve cephelerin nitelikleri birlikte değerlendirildiğinde, Osmanlı askerî idaresinin uyguladığı bu kuvvet kaydırma ve savunma stratejisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Sınır dışı harekât alanlarına gönderilen seçkin birlikler, Osmanlı ana karasındaki İngiliz ilerleyişinin durdurulması ihtiyacı karşısında stratejik bir kuvvet tasarrufu zaafına yol açmıştır.
  2. B
    Yıldırım Orduları Grubu başlangıçta Irak'ta kaybedilen toprakları geri alma gayesiyle teşkil edilmişken, İngilizlerin Filistin istikametindeki tehdidi sebebiyle savunma ekseni Suriye hattına kaydırılmıştır.
  3. Müttefiklerin Avrupa'daki yükünü hafifletmek adına açılan yardım cephelerinde kazanılan kesin diplomatik kazanımlar, Şam ve Kudüs gibi stratejik merkezlerin elde tutulmasını sağlamıştır.Cevap
  4. D
    İmparatorluğun savunma hatlarında yerel destek sağlama politikası, Arap Yarımadası'ndaki milliyetçi ayrılıkçı hareketler ve gizli paylaşım planları nedeniyle akamete uğramıştır.
  5. E
    Kûtü'l-Amâre'de elde edilen taktik ve moral zafer, Basra Körfezi ve Mezopotamya havzasındaki nihai İtilaf varlığını ve lojistik üstünlüğünü kalıcı olarak tasfiye etmeye yetmemiştir.

Cevap

Müttefiklerin Avrupa'daki yükünü hafifletmek adına açılan yardım cephelerinde kazanılan kesin diplomatik kazanımlar, Şam ve Kudüs gibi stratejik merkezlerin elde tutulmasını sağlamıştır.
Osmanlı Devleti'nin sınırları dışında müttefiklerine yardım amacıyla savaştığı Galiçya, Makedonya ve Romanya cephelerindeki mücadeleler, Osmanlı Devleti'ne diplomatik veya stratejik toprak koruma güvencesi kazandırmamıştır. Bilakis seçkin kolorduların bu cephelere gönderilmesi kendi savunma hatlarında (özellikle Suriye-Filistin cephesinde) kuvvet açığına neden olmuş; neticede Kudüs (1917) ve Şam (1918) İtilaf kuvvetlerinin eline geçmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen sınır dışı yardım cepheleri (Galiçya, Romanya, Makedonya) ile imparatorluğun kendi topraklarındaki savunma cephelerinin (Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen) stratejik etkileşimini analiz etmek.
Galiçya (15. Kolordu), Romanya (6. Kolordu) ve Makedonya (20. Kolordu) yardım cepheleridir; buralarda müttefikler desteklenmiş ancak Osmanlı Devleti'nin kendi topraklarındaki çöküş önlenememiştir.
Yardım cephelerindeki faaliyetler Osmanlı Devleti'ne yeni toprak kazandırmadığı gibi güneydeki toprak kayıplarını telafi edememiştir.
2
Yıldırım Orduları Grubu'nun kuruluş ve sevk sürecini incelemek.
Yıldırım Orduları Grubu aslında Kûtü'l-Amâre sonrasında kaybedilen Bağdat'ı geri almak (Irak Cephesi) amacıyla kurulmuş, fakat Filistin-Suriye savunma hattının çökme tehlikesi üzerine bu hatta sevk edilmiştir.
Askerî kuvvetlerin önceliği, stratejik tehdidin büyüklüğüne göre savunma hatları arasında kaydırılmıştır.
3
Seçeneklerdeki savunma ve yardım cepheleri sonuçlarını tarihsel gerçeklerle karşılaştırmak.
Yardım cephelerindeki askeri varlık Şam ve Kudüs'ün korunmasını sağlayamamış; Kudüs 1917 sonunda, Şam ise 1918'de İngilizlerin eline geçmiştir.
Yardım cepheleri müttefiklere destek amacıyla sınır dışına açılmış olup, Suriye-Filistin savunma cephesindeki mağlubiyetleri engelleyememiştir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndaki savunma (Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen) ve yardım (Galiçya, Romanya, Makedonya) cephelerinin stratejik hedefleri, kuvvet dağılımı ve sonuçları arasındaki ilişki.

İpuçları

1
Yardım cephelerinin temel açılış gayesini (sınır dışı ve müttefiklere destek) ve Osmanlı'nın kendi sınırları içindeki Suriye-Filistin cephesinin acı sonuçlarını hatırlayınız.
2
Osmanlı Devleti Galiçya, Makedonya ve Romanya'da müttefiklerine destek verirken kendi topraklarındaki Kudüs ve Şam gibi merkezleri koruyabilmiş midir?
3
Suriye-Filistin savunma cephesinde 1917'de Kudüs, 1918'de ise Şam kaybedilmiştir; dolayısıyla sınır dışındaki yardım cephelerinin bu merkezleri koruduğu iddiası tarihsel gerçeklerle çelişir.

Daha Fazla Pratik

Kûtü'l-Amâre zaferi sonrası Irak Cephesi'ndeki komuta kademesi ve General Townshend'in esareti ile Galiçya'ya sevk edilen 15. Kolordu'nun komutanı Yakup Şevki Paşa'nın faaliyetleri incelenebilir.

Alternatif Yöntem

Cepheleri türlerine göre ayırınız: Savunma Cepheleri (kendi topraklarımız: Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen, Çanakkale) ve Yardım Cepheleri (sınır dışı müttefik sahaları: Galiçya, Makedonya, Romanya). Yardım cephelerinin hiçbirinde kazanılan bir başarı, kendi savunma hattımızdaki Kudüs ve Şam'ın düşüşünü engelleyememiştir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla