Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTaşra Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nde eyaletler, vergi toplama yöntemlerine göre farklı statülere ayrılmıştır. Merkeze uzak olan ve temel amacı doğrudan devlet hazinesine nakit akışı sağlamak olan eyaletler "Salyaneli" (Yıllıklı) eyaletler olarak adlandırılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi klasik dönem Osmanlı taşra teşkilatındaki Salyaneli eyaletlerin belirleyici bir özelliğidir?

  1. A
    Toprakların dirlik sistemine göre bölümlere ayrılarak yönetilmesi
  2. Vergilerin iltizam usulüyle toplanarak doğrudan merkeze gönderilmesiCevap
  3. C
    Eyalet yöneticilerinin ve memurların maaşlarını toprak geliri olarak alması
  4. D
    Savaş zamanı orduya katılmak üzere "cebelü" adı verilen askerlerin yetiştirilmesi
  5. E
    Anadolu ve Rumeli gibi merkeze yakın coğrafi bölgeleri kapsaması

Cevap

Vergilerin iltizam usulüyle toplanarak doğrudan merkeze gönderilmesi
Doğru yanıt olan seçenek, Salyaneli eyaletlerin en temel fonksiyonu olan 'hazinenin nakit ihtiyacını karşılama' amacına uygun olarak vergilerin iltizam sistemiyle (mukataa topraklarından) toplanmasını ifade etmektedir. Bu eyaletlerde tımar sistemi uygulanmadığı için vergiler nakit olarak alınır ve merkeze gönderilir.

Adım Adım Çözüm

1
Eyalet türlerinin vergilendirme mantığını ayırt etmek.
Salyaneli (Yıllıklı) eyaletlerin merkeze uzak olduğu ve hazineye nakit para sağlamak için kurulduğu saptanır.
Osmanlı taşra idaresinde coğrafi uzaklık, vergi toplama yöntemini (Tımar vs. İltizam) belirleyen temel faktördür.
2
Salyaneli eyaletlerdeki vergi toplama sistemini (İltizam) incelemek.
Bu eyaletlerdeki toprakların "Mukataa" statüsünde olduğu ve gelirlerin mültezimler aracılığıyla toplandığı belirlenir.
Uzak eyaletlerde askeri ve idari masrafların yerinde karşılanıp kalan paranın nakit olarak merkeze gönderilmesi lojistik açıdan daha verimlidir.
3
Seçeneklerdeki özellikleri karşılaştırmak.
Dirlik sistemi, cebelü yetiştirme ve Anadolu/Rumeli vurgusunun Salyanesiz (Yıllıksız) eyaletlere ait olduğu görülürken; iltizam vurgusunun Salyaneli eyalete ait olduğu doğrulanır.
Salyaneli sistemin en karakteristik unsuru verginin iltizam usulüyle nakit olarak tahsil edilmesidir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Taşra Teşkilatı - Eyalet Türleri ve İltizam Sistemi

İpuçları

1
Eyaletlerin 'Salyaneli' (Yıllıklı) ve 'Salyanesiz' (Yıllıksız) olarak ayrılmasındaki temel fark vergilendirme yöntemidir.
2
Salyaneli eyaletler merkeze uzaktır. Uzak bölgelerde dirlik (tımar) sistemi mi yoksa nakit vergi mi daha mantıklıdır?
3
Salyaneli eyaletler doğrudan nakit akışı sağlar. Bu nakit akışını sağlayan ve ihaleyle vergi toplamaya dayanan sisteme 'iltizam' denir.

Daha Fazla Pratik

İltizam sisteminin ilerleyen dönemlerde ömür boyu verilmesiyle ortaya çıkan 'Malikane' sistemini inceleyerek taşra yönetimindeki değişimleri pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eyalet isimlendirmesinden yola çıkılabilir: 'Salyane' kelimesi 'yıllık maaş/gelir' anlamına gelir. Eğer bir yerde yıllık nakit hesabı varsa, orada dirlik (toprak) sistemi değil, nakit para (iltizam) sistemi baskındır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Taşra Teşkilatı

Bu konudan daha fazla soru