Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde; izoterm eğrilerinin kıyı bölgelerinde genel olarak kıyı çizgisine paralel bir uzanış sergilediği, iç kesimlere doğru ise sıcaklık değerlerinin hızla düştüğü görülmektedir. Buna göre, izoterm eğrilerinin kıyı çizgisine paralel uzanması, Türkiye'de kış mevsiminde sıcaklık dağılışı üzerinde aşağıdakilerden hangisinin etkisini doğrudan kanıtlamaktadır?

  1. Denizellik ve karasallıkCevap
  2. B
    Enlem ve güneş ışınlarının geliş açısı
  3. C
    Yükselti ve yer şekilleri özellikleri
  4. D
    Dağların bakı ve uzanış yönü
  5. E
    Hakim rüzgar yönleri ve şiddeti

Cevap

İzotermlerin kıyı çizgisine paralel uzanması denizellik ve karasallık etkisini kanıtlamaktadır.
Kış mevsiminde denizlerin nemlilik etkisiyle ısıyı hapsetmesi ve karaların ise hızlı soğuması sonucunda kıyı ile iç kesimler arasında keskin bir sıcaklık farkı oluşur. Bu termal kontrast, izoterm eğrilerinin kıyı çizgisini takip ederek ona paralel bir form almasına neden olur. Harita 'indirgenmiş' olduğu için yükselti etkisi devre dışıdır ve uzanış biçimi enlemden ziyade özel konum şartlarına (denizellik) dayanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Harita tipini analiz etme
Harita 'indirgenmiş' sıcaklık haritasıdır.
İndirgenmiş haritalarda yükselti farkları ortadan kaldırıldığı için yükselti bir sebep olarak kullanılamaz.
2
İzoterm eğrilerinin uzanış yönünü inceleme
Eğriler kıyı çizgisine paralel uzanmaktadır.
Bu durum, sıcaklık değişiminin kuzey-güney (enlem) yönlü değil, kıyıdan iç kesimlere doğru (denizellik-karasallık) gerçekleştiğini gösterir.
3
Kış mevsimi koşullarını değerlendirme
Denizler karalara göre daha ılıktır.
Nemlilik nedeniyle denizler geç soğur, bu da kıyıların iç kesimlere göre belirgin şekilde daha sıcak kalmasını ve izotermlerin bu sınırı takip etmesini sağlar.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Haritalarda Sıcaklık Dağılışı

İpuçları

1
'İndirgenmiş' kelimesinin harita üzerindeki yükselti etkisini yok ettiğini hatırlayın.
2
İzotermlerin enlemleri takip etmek yerine kıyı çizgilerini takip etmesi, deniz ile kara arasındaki sıcaklık farkına işaret eder.
3
Kışın denizler karalardan daha sıcaktır; bu yüzden kıyı şeridi boyunca sıcaklık benzer kalırken iç kısımlara gidildikçe aniden düşer.

Daha Fazla Pratik

Temmuz ayı indirgenmiş haritasında Güneydoğu Anadolu'nun neden en sıcak yer olduğunu araştırarak karasallık etkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla