1982 Anayasası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü hükümleri uyarınca, parlamenter sistemin işleyişinde rasyonelleşmeyi sağlayan 'Siyasi Parti Grupları'nın hukuki statüsü, yetkileri ve yasakları dikkate alındığında; aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?
- En az milletvekiliyle kurulan siyasi parti grupları, Meclis Başkanlık Divanı'na üye sayıları oranında katılma hakkına sahip olmalarına rağmen, Meclis Başkanlığı için aday gösteremez ve grup bünyesinde bu yönde bir karar alamazlar.Cevap
- BSiyasi parti grupları, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin karma komisyon raporları hakkında grup genel kurullarında istişari nitelikte görüşme yapabilir; ancak oylama sürecini etkileyecek bağlayıcı karar alamazlar.
- CTBMM Başkanlığına sunulan meclis soruşturması önergeleri, siyasi parti gruplarında ön değerlendirmeye tabi tutulduktan sonra grubun ortak görüşü olarak Genel Kurul'da savunulabilir.
- DParlamentoda bulunan tüm siyasi parti grupları, kabul edilen kanunların Anayasa'ya şekil bakımından aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açma yetkisine sahiptir.
- EBir siyasi parti grubunun kurulabilmesi için TBMM İçtüzüğü'ne göre asgari milletvekilinin varlığı ve bu milletvekillerinin tamamının aynı partiden seçilmiş olması şarttır.
Cevap
En az milletvekiliyle kurulan siyasi parti grupları, Meclis Başkanlık Divanı'na üye sayıları oranında katılma hakkına sahip olmalarına rağmen, Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.
Siyasi parti grupları, parlamenter faaliyetlerin rasyonelleşmesi için en az milletvekiliyle kurulur. TBMM Başkanlık Divanı'na üye sayıları oranında temsilci gönderseler de, tarafsızlık ilkesi gereği Meclis Başkanlığı seçimi için ne aday gösterebilirler ne de grup kararı alabilirler. Bu ifade tüm anayasal unsurları doğru birleştirmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Siyasi Parti Gruplarının Anayasal Sınırları ve Nispî Temsil İlkesi
İpuçları
1
Siyasi parti gruplarının kuruluş sayısı ile bir kanun teklifi için gereken imza sayısını karıştırmayın.
2
Meclis Başkanı'nın partisiyle ilişiğinin kesilmediğini ancak tarafsız kalması gerektiğini, bu yüzden grupların aday gösteremediğini hatırlayın.
3
Grup kurma sayısı milletvekilidir. Ayrıca gruplar; Meclis Başkanlığı, Yasama Dokunulmazlığı ve Meclis Soruşturması konularında karar alamazlar.
Daha Fazla Pratik
Siyasi parti gruplarının RTÜK üye seçimindeki rolü ve nispî temsil sisteminin nasıl uygulandığını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Eleme yöntemi kullanılırken; 'yasak olanlar' (Başkanlık, Dokunulmazlık, Soruşturma) ve 'oranla katılanlar' (Divan, Komisyonlar, RTÜK) ayrımı yapılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s