Türkiye'de sanayi tesislerinin yer seçiminde; hammaddeye yakınlık, ulaşım olanakları, enerji kaynağına yakınlık ve tüketim merkezlerine (pazar) yakınlık gibi unsurlar temel belirleyicidir. Petrol rafinerileri örneği incelendiğinde; Batman rafinerisinin hammaddeye yakınlık, İzmit ve İzmir rafinerilerinin ise ulaşım ve pazar imkânlarına bağlı olarak kurulduğu görülmektedir.
Buna göre, hammadde kaynağı bulunmamasına ve deniz kıyısında yer almamasına rağmen Kırıkkale'de Orta Anadolu Petrol Rafinerisi'nin kurulmasında etkili olan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- ABölgedeki iklim koşullarının petrol depolamaya daha uygun olması
- Stratejik güvenlik ve iç bölgelere yönelik dağıtımın kolay olmasıCevap
- CEnerji ihtiyacının bölgedeki zengin linyit yataklarından karşılanması
- DBölgedeki yer şekillerinin engebeli olmasının tesis güvenliğini artırması
- ERafineri için gerekli olan yoğun su ihtiyacının barajlarla karşılanması
Cevap
Stratejik güvenlik ve iç bölgelere yönelik dağıtımın kolay olması
Kırıkkale'deki Orta Anadolu Petrol Rafinerisi'nin yer seçiminde iki temel unsur ön plana çıkmaktadır: Birincisi, kıyı şeridinden ve sınırlardan uzak olması nedeniyle askeri ve stratejik açıdan daha güvenli bir noktada bulunması; ikincisi ise Türkiye'nin kalbinde yer alarak Ankara başta olmak üzere İç Anadolu'daki tüketim merkezlerine dağıtım maliyetlerini düşürmesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sanayide Kuruluş Yeri Faktörleri: Stratejik Konum ve Pazarlama
İpuçları
1
Batman, İzmir ve Kırıkkale rafinerilerinin her birinin kuruluş gerekçesinin farklı olduğunu hatırlayın.
2
Kırıkkale'nin Türkiye haritasındaki merkezi konumuna ve başkent Ankara'ya yakınlığına odaklanın.
3
Sanayi tesislerinin kıyıdan uzak ve iç kesimlerde kurulması bazen güvenlik politikalarıyla (stratejik nedenlerle) açıklanır.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'deki demir-çelik fabrikalarının (Ereğli, İskenderun, Karabük) kuruluş yerlerini belirleyen faktörleri de bu mantıkla inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Rafinerileri şu şekilde gruplandırabilirsiniz: Batman = Hammadde; İzmit/İzmir/Mersin = Ulaşım (Liman); Kırıkkale = Strateji ve Dağıtım. Bu gruplama sayesinde eleme yaparak doğru sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s