Examkin

Soru

Zorluk: ZorTBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

1982 Anayasası ve ilgili seçim mevzuatı uyarınca, milletvekili seçilebilmek için adayların hem genel niteliklere sahip olmaları hem de seçilmeye engel teşkil eden durumlardan arınmış olmaları gerekmektedir.

Buna göre, aşağıda durumları belirtilen aday adaylarından hangisinin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olduğu söylenemez?

  1. A
    Lise mezunu olan ve üniversite eğitimi devam ettiği için askerlik hizmeti henüz tecil edilmiş (ertelenmiş) olan 20 yaşındaki bir kişi
  2. B
    Kasten işlediği bir suçtan dolayı toplam 15 ay hapis cezasına mahkum edilen ancak bu cezası hakkında genel af ilan edilen bir kişi
  3. C
    Bir kamu iktisadi teşebbüsünde (KİT) 'işçi' statüsünde çalışan ve milletvekili adaylığı için görevinden istifa etmemiş olan bir kişi
  4. D
    Taksirli bir suçtan dolayı iki yıl hapis cezasına hüküm giymiş olan ve bu cezası hakkında herhangi bir af kararı bulunmayan bir kişi
  5. Geçmişte dolandırıcılık suçundan mahkumiyet alan ancak daha sonra hakkında özel af çıkarılarak cezası kaldırılan bir kişiCevap

Cevap

Dolandırıcılık suçundan mahkumiyet alan ancak özel af ile cezası kaldırılan kişinin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olduğu söylenemez.
1982 Anayasası'nın 76. maddesine göre; zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler. Bu nedenle dolandırıcılık suçundan mahkum olan kişi, özel af almış olsa dahi aday olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Yaş, eğitim ve askerlik kriterlerinin değerlendirilmesi
20 yaş (18+), lise mezunu (ilkokul+) ve tecilli askerlik (ilişiği bulunmamak) şartları sağladığı için bu durumdaki kişi seçilebilir.
Milletvekili seçilme yaşının 18'e düşürülmesi ve askerlik için sadece ilişiği bulunmamak şartının aranması nedeniyle.
2
Kasıtlı ve taksirli suç ayrımının yapılması
Taksirli suçlardan alınan cezalar süresi ne olursa olsun engel değildir; kasten işlenen 1 yıl üzerindeki cezalar ise genel af ile temizlenebilir.
Anayasa'da taksirli suçların açıkça istisna tutulması ve yüz kızartıcı olmayan suçlarda affın seçilme engelini kaldırması nedeniyle.
3
Kamu görevlilerinin istifa zorunluluğu kapsamının kontrol edilmesi
Kamu kurumlarındaki memurlar istifa etmelidir ancak 'işçi' statüsündekiler görevlerinden ayrılmadan aday olabilirler.
Anayasa'nın 76. maddesinin son fıkrasında işçi niteliği taşıyanların kapsam dışı bırakılması nedeniyle.
4
Yüz kızartıcı suçlar ve af ilişkisinin incelenmesi
Dolandırıcılık, hırsızlık, rüşvet gibi suçlar 'affa uğramış olsalar bile' seçilmeye mutlak engeldir.
Anayasa'nın yüz kızartıcı suçlar için getirdiği 'mutlak yasak' ilkesi nedeniyle.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Affın Etkisi

İpuçları

1
Anayasa'da bazı suçlar için affın dahi seçilme engelini kaldırmayacağı özel olarak belirtilmiştir.
2
Dolandırıcılık, hırsızlık ve rüşvet gibi 'yüz kızartıcı' olarak nitelendirilen suçların hukuki sonuçlarını hatırlayın.
3
Taksirli suçlar kapsam dışıdır, genel suçlarda af engeli kaldırır; ancak yüz kızartıcı suçlarda af bir işe yaramaz.

Daha Fazla Pratik

Seçilme yeterliliği ile milletvekilliğinin sona erme nedenleri arasındaki farkları karşılaştırmak konuyu pekiştirmenize yardımcı olabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

TBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

Bu konudan daha fazla soru