Hukuk sistemlerinde normların kaynağı, yürürlükte olma durumları ve taşıdıkları ideal değerler açısından yapılan sınıflandırmalar; 'Pozitif Hukuk', 'Mevzu Hukuk' ve 'Tabii Hukuk' gibi kavramlarla ifade edilir. Bu kavramlar arasındaki terminolojik farklar, hem hukukun kapsamını hem de uygulanma biçimini doğrudan etkilemektedir. Buna göre, hukuk türlerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- APozitif hukuk, belirli bir ülkede belirli bir zamanda yürürlükte bulunan ve uygulanan yazılı ve yazısız tüm hukuk kurallarının toplamıdır.
- BMevzu hukuk, yalnızca yetkili makamlarca konulan ve yazılı hale getirilen anayasa, kanun ve yönetmelik gibi normatif düzenlemeleri kapsar.
- CTabii hukuk, yürürlükteki kuralları değil; adaleti, hakkaniyeti ve insan aklını temel alan, olması gereken ideal hukuk sistemini ifade eder.
- Bir hukuk kuralının pozitif hukuk kapsamında yer alabilmesi için o kuralın mutlaka devletin yetkili organları tarafından yazılı bir biçimde ihdas edilmiş olması şarttır.Cevap
- ETarihi hukuk, geçmişte belli bir dönem uygulanmış ancak günümüzde bağlayıcılığını yitirmiş kuralları ifade ettiği için pozitif hukuk kümesine dâhil edilmez.
Cevap
Bir hukuk kuralının pozitif hukuk kapsamında olması için yazılılık ve yetkili makamca konulma şartının aranması yanlıştır; zira pozitif hukuk yazısız kuralları da kapsar.
Pozitif hukuk, bir ülkede belirli bir zamanda 'yürürlükte olan' tüm hukuk kurallarını ifade eder. Bu kural kümesine hem devletin yetkili organlarınca oluşturulan yazılı metinler (mevzu hukuk) hem de toplumda kendiliğinden oluşan ve hukuk düzenince bağlayıcı kabul edilen yazısız örf ve adet kuralları dâhildir. Dolayısıyla, bir kuralın pozitif hukuk parçası olması için 'mutlaka yazılı olması' veya 'yetkili makamca konulması' gerekmez; yazısız kurallar da bu kapsamdadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukuk Türlerinin Kapsam Ayrımı (Pozitif vs. Mevzu)
İpuçları
1
Pozitif hukuk ile mevzu hukuk arasındaki en temel fark 'yazısız kurallar'dır.
2
Bir kuralın yürürlükte olması onun 'pozitif' olması için yeterlidir, ancak 'mevzu' olması için metne dökülmüş olması gerekir.
3
Örf ve adet hukuku yazısız bir kaynak olmasına rağmen bağlayıcıdır ve yürürlüktedir.
Daha Fazla Pratik
Örf ve adet hukukunun hangi hukuk dallarında (örneğin Ceza Hukuku'nda neden uygulanmadığı) geçerli olduğunu normlar hiyerarşisi üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s