Examkin

Soru

Zorluk: OrtaCumhuriyetçilik

Cumhuriyetçilik ilkesinin demokratik bir nitelik kazanabilmesi için halk iradesinin herhangi bir aracı kurum veya kişi olmadan, doğrudan sandığa yansıması esastır. Türk siyasi hayatında halkın, temsilcilerini belirleyecek olan kişileri seçmesi yerine, doğrudan milletvekili adaylarına oy verebildiği sisteme geçilmesi bu ilkenin gelişiminde kritik bir aşamadır.

Buna göre, Türk demokrasi tarihinde Cumhuriyetçilik ilkesini 'doğrudan temsil' prensibiyle pekiştiren gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Seçimlerin tek dereceli usulde yapılmaya başlanmasıCevap
  2. B
    Saltanatın kaldırılarak millî egemenliğin önündeki engellerin temizlenmesi
  3. C
    Cumhuriyet'in ilanıyla devlet başkanlığı sorununun çözüme kavuşturulması
  4. D
    Seçmen yaşının düşürülerek halkın yönetime katılımının genişletilmesi
  5. E
    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurularak çok partili hayata geçilmesi

Cevap

Seçimlerin tek dereceli usulde yapılmaya başlanması
Seçimlerin tek dereceli usulde yapılması, vatandaşın iradesini hiçbir aracı (müntehib-i sâni) olmadan doğrudan sandığa ve oradan meclise yansıtmasıdır. Bu durum Cumhuriyetçilik ilkesinin hedeflediği 'milli iradenin tam ve doğrudan tecellisi' idealine en uygun uygulamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki 'doğrudan temsil' ve 'aracı olmadan iradenin yansıması' kavramlarını analiz edin.
Bu kavramlar, seçmenin doğrudan meclise gidecek vekile oy vermesi gerektiğini işaret eder.
Çift dereceli seçimde halk önce bir 'seçmen grubunu' seçer, o grup vekilleri seçer; bu ise dolaylı bir temsil oluşturur.
2
Türk siyasi tarihindeki seçim usulü değişikliklerini değerlendirin.
19461946 yılında çift dereceli seçimden tek dereceli seçime geçilmiştir.
Bu geçiş, Cumhuriyetçilik ilkesinin demokrasiyle daha güçlü bir şekilde bütünleşmesini ve halkın iradesinin meclise saf bir şekilde tecelli etmesini sağlamıştır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyetçilik ilkesinin seçim sistemleri üzerinden demokratikleşme süreci

İpuçları

1
Cumhuriyet rejiminde halkın iradesinin 'aracısız' meclise yansıması, seçimlerin kaç aşamada yapıldığıyla ilgilidir.
2
Çift dereceli seçimde halk bir seçmen grubunu seçer, tek dereceli seçimde ise doğrudan temsilciyi seçer. Hangisi daha demokratiktir?
3
19461946 yılında yapılan ve halkın doğrudan vekillere oy vermesini sağlayan sistem değişikliğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Çift dereceli seçimden tek dereceli seçime geçişin Türk siyasi hayatındaki sonuçlarını ve hangi partiler döneminde gündeme geldiğini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Soru kökündeki 'müntehib-i sâni' (ikinci seçmen) engelinin kaldırılmasına odaklanarak seçeneklerde seçim usulüyle ilgili olanı işaretleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhuriyetçilik

Bu konudan daha fazla soru