Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürklerin İslamiyet'i Kabulü ve Talas Savaşı

751751 yılında gerçekleşen Talas Savaşı'nda Karluk Türklerinin Abbasilerin yanında yer alarak Çin (Tang Hanedanı) ordusunu mağlup etmesi, Orta Asya'nın siyasi ve kültürel çehresini değiştirmiştir. Bu zaferden sonra kâğıt üretimi Çin sınırları dışında ilk kez Semerkant’ta başlamış ve Türkler arasında İslamiyet yayılma sürecine girmiştir.

Karlukların bu savaşta Abbasilere destek vermesinde ve sonrasında Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinde, Abbasilerin Emevi döneminden farklı olarak izlediği hangi temel anlayış etkili olmuştur?

  1. Hoşgörü ve eşitlik ilkesini esas alan ümmetçi politikaCevap
  2. B
    Ordu-millet anlayışına dayalı askerî teşkilatlanma
  3. C
    Türklerin yerleşik hayata geçmesini sağlayan ikta sistemi
  4. D
    İpek Yolu ticaretini tamamen kontrol altına alma stratejisi
  5. E
    Fethedilen yerlerde sadece Arapça konuşulmasını zorunlu kılan dil politikası

Cevap

Abbasilerin hoşgörü ve eşitlik ilkesini esas alan ümmetçi politikası, Türklerin İslamiyet'i kabulündeki en temel etkendir.
Doğru seçenek olan hoşgörü ve eşitliğe dayalı ümmetçi politika, Abbasilerin iktidara gelmesiyle birlikte uygulamaya konulmuştur. Emevilerin Arap milliyetçiliğini savunan 'Mevali' politikası Türklerin İslamiyet'e girmesini zorlaştırırken, Abbasilerin her Müslümanı eşit gören tutumu Türk boylarının (özellikle Karlukların) İslamiyet'i kendi iradeleriyle kabul etmelerinin önünü açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Emevi ve Abbasi yönetim anlayışlarını karşılaştırın.
Emevilerin Arap olmayan Müslümanları 'Mevali' (köle/ikinci sınıf) olarak gördüğü, Abbasilerin ise 'Şuubiyye' ve eşitlik anlayışını benimsediği görülür.
Türklerin neden Emevilere karşı mesafeli olup Abbasilere destek verdiğini anlamak için bu politika değişikliği kritiktir.
2
Talas Savaşı'ndaki ittifakın nedenini analiz edin.
Karluk Türkleri, Çin baskısına karşı Abbasilerin daha adil ve kucaklayıcı tutumu nedeniyle Müslüman Arapların yanında yer almıştır.
Siyasi ittifakın arkasındaki ideolojik motivasyonu belirlemek gerekir.
3
Savaşın kültürel ve dini sonuçlarını birleştirin.
Siyasi iş birliği kültürel etkileşimi (kağıt üretimi) ve dini yakınlaşmayı (İslamlaşma) tetiklemiştir.
Askerî zaferin toplumsal bir dönüşüme nasıl evrildiğini açıklamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Mevali politikasından Ümmetçi politikaya geçişin Türk-İslam tarihine etkisi.

İpuçları

1
Emevilerin 'Mevali' politikasının neyi ifade ettiğini ve Abbasilerin buna nasıl bir alternatif getirdiğini hatırlayın.
2
Türklerin bir dine girmesi için o dinin mensupları tarafından 'eşit' görülmeleri gerekip gerekmediğini düşünün.
3
Cevap, Abbasilerin ırk ayrımı yapmaksızın tüm Müslümanları bir çatı altında toplama idealidir.

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar Devleti'nin kuruluş sürecindeki dini etkileri ve Satuk Buğra Han dönemini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruya 'neden-sonuç' ilişkisi kurarak yaklaşabilirsiniz: Türkler neden daha önce değil de Abbasiler döneminde Müslüman oldu? Bu sorunun cevabı yönetimdeki zihniyet değişikliğidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türklerin İslamiyet'i Kabulü ve Talas Savaşı

Bu konudan daha fazla soru