’lu yılların ikinci yarısında İtalya’nın Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’da yayılmacı bir siyaset izlemesi üzerine Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Temmuz tarihinde Tahran’da Sadabat Paktı imzalanmıştır.
Bu paktın içeriği ve diplomatik niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin paktın temel amaçlarından veya yükümlülüklerinden biri olduğu söylenemez?
- AÜye devletlerin birbirlerinin iç işlerine karışmaması
- BOrtak sınırların dokunulmazlığına karşılıklı olarak saygı gösterilmesi
- Üye devletlerden birine yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılmasıCevap
- DÜye devletlerin birbirlerine karşı bir saldırı hareketine girişmemesi
- EMilletler Cemiyeti ve Kellog-Briand Paktı ilkelerine bağlı kalınması
Cevap
Üye devletlerden birine yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılması ifadesi yanlıştır; çünkü Sadabat Paktı bir askeri yardım paktı değil, saldırmazlık paktıdır.
Sadabat Paktı, imzacı devletler olan Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında birbirlerine saldırmama ve sınırları tanıma üzerine kurulmuş bir bölgesel dayanışma girişimidir. Bu pakt, üye devletlerden birine yapılacak dış saldırı durumunda diğerlerinin askeri müdahalesini veya 'birimiz hepimiz için' ilkesini (toplu savunma) içermez. Bu tür geniş kapsamlı askeri yardım maddeleri genellikle savunma ittifaklarında bulunur, saldırmazlık paktlarında değil.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sadabat Paktı'nın Hukuki Niteliği
İpuçları
1
Sadabat Paktı ile Balkan Antantı'nı karşılaştırın; her ikisi de sınırları güvence altına almayı hedefler.
2
Bir paktın 'saldırmazlık paktı' olması ile 'askeri ittifak' (bir saldırı anında yardım sözü) olması arasındaki farka odaklanın.
3
Sadabat Paktı üyelerinin birbirlerine saldırmayacaklarına söz vermeleri, birine saldırıldığında ordu gönderecekleri anlamına gelmez.
Daha Fazla Pratik
Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'na katılmayan komşu ülkeleri (Suriye, Bulgaristan) ve nedenlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s