Soru

Zorluk: ZorKanun Yapım Süreci

19821982 Anayasası’na göre, kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından görüşülüp kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kanunların kabulü, Anayasa'da aksine bir hüküm bulunmadıkça, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile gerçekleşir; ancak bu sayı üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151 milletvekili) az olamaz.
  2. B
    Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclis’e geri gönderir; ancak Bütçe Kanunlarını geri gönderemez.
  3. C
    Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanun, Meclis tarafından herhangi bir değişiklik yapılmadan üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul edilirse, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır.
  4. TBMM tarafından genel veya özel af ilanını içeren bir kanun teklifinin kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) olumlu oyu yeterlidir.Cevap
  5. E
    Kanun teklif etmeye sadece milletvekilleri yetkilidir ve hazırlanan teklifler gerekçesiyle birlikte TBMM Başkanlığına sunulur.

Cevap

Genel veya özel af ilanını içeren kanunların kabulü için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 milletvekili) şarttır; bu nedenle salt çoğunluğun (301301) yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Anayasa’nın 8787. maddesine göre, TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) kararı ile genel ve özel af ilanına karar verilebilir. Dolayısıyla bu tür kanunların kabulü için salt çoğunluk (301301 milletvekili) yeterli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunların genel kabul ve karar yeter sayılarını değerlendir.
Normal kanunlar için toplantıya katılanların salt çoğunluğu (151151'den az olmamak kaydıyla) yeterlidir.
Anayasa'nın genel işleyiş kuralını doğrulamak için.
2
Cumhurbaşkanı'nın veto (geri gönderme) yetkisini ve istisnalarını incele.
Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu geri gönderebilir ancak Bütçe Kanunu'nu geri gönderemez.
Yürütmenin yasama üzerindeki denetim sınırlarını belirlemek için.
3
Geri gönderilen kanunların tekrar kabulü için gereken nitelikli çoğunluğu kontrol et.
Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oyu) gerekir.
Veto override sürecindeki güncel anayasal kuralı doğrulamak için.
4
Özel bir nitelikli çoğunluk gerektiren 'Af Kanunu' kuralını tespit et.
Anayasa m. 8787 uyarınca af ilanı için 3/53/5 çoğunluk (360360 oyu) zorunludur.
Hatalı olan seçeneği hukuki dayanağıyla belirlemek için.

Anahtar Kavram

Kanunların kabulü ve karar yeter sayıları

İpuçları

1
Anayasa'da bazı özel kanun türleri için normalden daha yüksek bir 'nitelikli çoğunluk' arandığını hatırlayın.
2
Genel ve özel af ilanı gibi toplumsal sonuçları çok ağır olan kararlarda salt çoğunluğun (301301) üzerinde bir sayı gereklidir.
3
Af kanunları için gereken oran, Anayasa değişikliklerinin referandumsuz kabulü için gereken alt sınırla aynıdır (360360 milletvekili).

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın veto edemediği 'Bütçe Kanunu'nun hazırlanma ve sunulma takvimini (75 gün kuralı) tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla