Soru

Zorluk: OrtaCümlede Anlam İlişkileri

Yerli üreticilerin dünya pazarlarındaki rekabet gücünü artırmak için yeni bir ihracat destekleme fonu oluşturuldu.

Bu cümledeki anlam ilişkisinin (amaç-sonuç) benzeri aşağıdakilerin hangisinde vardır?

  1. Şehirlerdeki yeşil alan miktarını çoğaltmak ve hava kalitesini iyileştirmek gayesiyle atıl durumdaki araziler park alanına dönüştürüldü.Cevap
  2. B
    Şiddetli fırtına nedeniyle denizde oluşan dev dalgalar, kıyı şeridindeki bazı işletmelerde maddi hasara yol açtı.
  3. C
    Gerekli bütçe onayı zamanında alınırsa yeni kütüphane binasının inşaatına önümüzdeki ayın başında başlanacak.
  4. D
    Proje teslim tarihi yaklaştığı için tüm ekip hafta sonu boyunca ofiste kalarak fazla mesai yapmak zorunda kaldı.
  5. E
    Bölgedeki tarihi dokunun kontrolsüz yapılaşma sonucu bozulması, son yıllarda turist sayısında belirgin bir azalmaya neden oldu.

Cevap

Şehirlerdeki yeşil alan miktarını çoğaltmak ve hava kalitesini iyileştirmek gayesiyle atıl durumdaki araziler park alanına dönüştürüldü.
Öncüldeki cümlede 'rekabet gücünü artırmak' bir hedef, 'fon oluşturulması' ise bu hedefe ulaşmak için yapılan eylemdir. Doğru cevap olan cümlede de 'hava kalitesini iyileştirmek' bir hedef (amaç), 'arazilerin parka dönüştürülmesi' ise bu doğrultuda atılan adımdır. Her iki cümlede de 'henüz gerçekleşmemiş bir niyet' söz konusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki cümleyi analiz etme
Cümledeki '-mak için' ifadesi, fon oluşturma eyleminin bir 'hedef/amaç' (rekabet gücünü artırmak) doğrultusunda yapıldığını göstermektedir.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedef için yapılır.
2
Şıkları amaç-sonuç ve neden-sonuç ayrımına göre inceleme
Seçeneklerdeki eylemlerin gerçekleşme gerekçeleri ile hedefleri karşılaştırılır.
Amaç-sonuç ve neden-sonuç arasındaki en temel fark, amaçta bir 'istek/nıyet' bulunmasıdır.
3
Doğru seçeneği belirleme
Park alanına dönüştürme eyleminin 'hava kalitesini iyileştirmek gayesiyle' (amacıyla) yapıldığı tespit edilir.
Anlam ilişkisi öncüldeki cümleyle tam olarak örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi

İpuçları

1
Cümledeki eyleme 'Hangi amaçla?' sorusunu sorun.
2
'-mak için' yerine '-mak amacıyla' veya '-mak hedefiyle' ifadelerini getirebiliyorsanız o cümle amaç-sonuçtur.
3
Neden-sonuç cümlelerinde 'sebep' gerçekleşmiştir, amaç-sonuç cümlelerinde ise 'amaç' henüz bir niyet aşamasındadır.

Daha Fazla Pratik

Nedensellik bildiren edatların (için, diye, üzere) farklı cümlelerde hem neden hem de amaç anlamı kurabildiği örnekleri inceleyin.

Alternatif Yöntem

Cümledeki yargıları ikiye ayırın. İlk kısım henüz gerçekleşmemiş ama istenen bir durumsa 'amaç', gerçekleşmiş bir durumsa 'neden'dir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla