Soru

Zorluk: Çok zorTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) bilgi edinme ve denetim yolları ile bu yolların işletilmesi sonucu ortaya çıkan hukuki durumlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevi bu aşamada kendiliğinden sona ererken; Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanının görevi ancak seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmesi durumunda sona erer.Cevap
  2. B
    Yazılı soru önergeleri, milletvekilleri tarafından Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlara hitaben sorulabilir ve muhatabı tarafından en geç 15 gün içinde cevaplanmalıdır.
  3. C
    Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi için TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gizli oyu gerekir.
  4. D
    TBMM Genel Kurulu, toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun görüşülmesi amacıyla "Gensoru" mekanizmasını işleterek bakanları siyasi sorumlulukları nedeniyle görevden alabilir.
  5. E
    Meclis araştırması komisyonu üyeleri, siyasi parti gruplarının Meclis’teki güçleri oranında katılımıyla oluşur; ancak bu denetim yolu kapsamında devlet sırrı niteliğindeki bilgiler de zorunlu olarak paylaşılmalıdır.

Cevap

Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevi bu aşamada kendiliğinden sona ererken; Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanının görevi ancak seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmesi durumunda sona erer.
Doğru ifade, 1982 Anayasası'nın 105. ve 106. maddeleri arasındaki kritik farka dayanmaktadır. Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bir bakan Yüce Divana sevk edildiği anda görevi sona ererken; Cumhurbaşkanının görevi sevk ile sona ermez, yargılama sonundaki mahkûmiyet şartına bağlıdır. Bu ayrım, devletin başı olan makamın sürekliliğini koruma amacı gütmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturmasının muhataplarını ve sonuçlarını analiz etme
Meclis soruşturması; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görev suçları için işletilir. Anayasa'nın 106. maddesine göre Yüce Divana sevk edilen bakanın görevi sona erer.
Yürütme organı üyelerinin cezai sorumluluk sürecini anlamak için anayasal farkları belirlemek gerekir.
2
Cumhurbaşkanının Yüce Divan sürecini Bakanlar ile karşılaştırma
Anayasa'nın 105. maddesine göre Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanının görevi sona ermez. Sadece seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet halinde görev düşer.
Devletin başı ile yardımcıları arasındaki hukuki statü farkını ayırt etmek.
3
Diğer denetim yollarının sınırlılıklarını kontrol etme
Yazılı soru Cumhurbaşkanına sorulamaz; Meclis araştırması devlet sırlarını kapsamaz; Gensoru ise artık mevcut değildir.
Seçeneklerdeki yanıltıcı teknik detayları elemek.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Yürütme Organının Sorumluluğu

Daha Fazla Pratik

Bakanların görev suçları dışındaki şahsi suçlarında yasama dokunulmazlığının işleyişi ile bu sürecin farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla