Soru

Zorluk: ZorTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

1982 Anayasası’nın 2017 yılı anayasa değişiklikleri sonrası hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yollarından biri olan "Meclis soruşturması" süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Soruşturma açılmasına ilişkin önergenin Meclis Başkanlığına sunulabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun imzası gerekir.
  2. B
    Meclis, soruşturma açılması talebini en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verir.
  3. Soruşturma komisyonu raporunun Genel Kurulda görüşülmesinin ardından, üye tamsayısının salt çoğunluğunun gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alınır.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında sadece görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla Meclis soruşturması açılabilir.
  5. E
    Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, mahkûmiyet kararının kesinleşmesiyle kendiliğinden sona erer.

Cevap

Soruşturma komisyonu raporu sonrası Yüce Divan'a sevk kararı alınabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun değil, üçte ikisinin (400 milletvekili) gizli oyu gerekmektedir.
Meclis soruşturması sürecinde Yüce Divan'a sevk kararı, denetim sürecinin en ağır aşamasıdır. 1982 Anayasası'na göre bu kararın alınabilmesi için TBMM üye tamsayısının üçte ikisinin (400 milletvekili) gizli oyu şarttır. Seçenekte belirtilen salt çoğunluk (301) ifadesi bu nedenle hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması önergeleri için gereken imza sayısını kontrol et.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (600×1/2+1=301600 \times 1/2 + 1 = 301) gereklidir.
Sürecin başlaması için anayasal asgari sınır budur.
2
Soruşturma açılmasına karar verilmesi için gereken oy sayısını incele.
Üye tamsayısının beşte üçünün (600×3/5=360600 \times 3/5 = 360) gizli oyu gerekir.
Soruşturmanın ciddiyeti nedeniyle nitelikli çoğunluk aranır.
3
Yüce Divan'a sevk (yargılama aşamasına geçiş) için gereken nihai karar yeter sayısını tespit et.
Üye tamsayısının üçte ikisinin (600×2/3=400600 \times 2/3 = 400) gizli oyu gerekir.
Bir yürütme organı üyesinin yargılanmaya gönderilmesi en yüksek meclis iradesini gerektirir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Karar Yeter Sayıları

İpuçları

1
Meclis soruşturması aşamalı bir süreçtir ve her aşamada gereken oy sayısı artmaktadır.
2
Yüce Divan'a sevk aşaması, Meclisin bir bakanı yargılanmak üzere mahkemeye gönderdiği son aşamadır.
3
Yüce Divan'a sevk için gereken sayı, anayasa değişikliği için gereken en yüksek sayı (2/3) ile aynıdır.

Daha Fazla Pratik

Meclis Araştırması ile Meclis Soruşturması arasındaki temel farkları (devlet sırrı, yargısal sonuç vb.) mutlaka karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla