Examkin

Soru

Zorluk: ZorMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilatlanmasında yer alan 'Merkezi Yönetim' (Merkezden Yönetim) yapısı, Başkent ve Taşra Teşkilatı olmak üzere iki ana koldan oluşmaktadır. Bu yapıdaki birimlerin görevleri, hukuki statüleri ve denetim yetkileri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Merkezi yönetimin taşra teşkilatını oluşturan il genel idaresi ve ilçe idaresi birimleri, devlet tüzel kişiliği içerisinde yer aldıkları için ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildirler.
  2. B
    Vali, ilde hem Cumhurbaşkanının temsilcisi hem de devletin temsilcisi sıfatını taşırken; Kaymakam sadece Cumhurbaşkanının temsilcisi sıfatıyla görev yapar.
  3. C
    Merkezi yönetimin başkent teşkilatına yardımcı olan kuruluşlar arasında Milli Güvenlik Kurulu, Danıştay, Sayıştay ve Devlet Denetleme Kurulu yer almaktadır.
  4. İl idaresinin yardımcı organı olan 'İl İdare Kurulu'; Valinin başkanlığında toplanan, üyeleri arasında Defterdar, İl Milli Eğitim Müdürü ve İl Genel Meclisi Başkanı'nın bulunduğu bir kuruldur.Cevap
  5. E
    Anayasa'da düzenlenen 'yetki genişliği' ilkesi sadece il genel idaresinin başı olan Vali'ye tanınmış olup, Kaymakamların bu yetkiyi kullanma hukuki imkanı bulunmamaktadır.

Cevap

İl İdare Kurulu'nun üyeleri arasında İl Genel Meclisi Başkanı'nın bulunduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü İl Genel Meclisi merkezi yönetimin değil, mahalli idarenin (İl Özel İdaresi) bir parçasıdır.
İl İdare Kurulu, merkezi yönetimin taşra teşkilatındaki (İl Genel İdaresi) yardımcı bir kuruludur ve üyelerinin tamamı atanmış devlet memurlarından (bürokratlardan) oluşur. Seçimle iş başına gelen veya mahalli idare organı olan İl Genel Meclisi Başkanı'nın bu kurulda yer alması, idarenin bütünlüğü ilkesine ve hiyerarşik yapıya aykırıdır. İl Genel Meclisi, merkezi yönetimin değil, İl Özel İdaresi'nin karar organıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezi yönetimin teşkilat yapısını analiz etme
Merkezi yönetim Başkent (CB, Bakanlıklar, Yardımcı Kuruluşlar) ve Taşra (İl, İlçe, Bölge) olarak ikiye ayrılır.
Yanlış seçeneği bulmak için hangi birimin hangi yapıya ait olduğunu belirlemek gerekir.
2
Taşra birimlerinin hukuki statüsünü değerlendirme
İl ve ilçe idareleri devlet tüzel kişiliğindedir, ayrı bütçeleri yoktur ve Vali-Kaymakam hiyerarşisine tabidir.
Hukuki statüdeki hatalı bilgileri elemek için bu bilgi kritiktir.
3
Başkent yardımcı kuruluşlarını kontrol etme
MGK, Danıştay, Sayıştay ve DDK merkeze yardımcı olan anayasal kuruluşlardır.
Başkent teşkilatı kapsamındaki doğruluğu teyit etmek için gereklidir.
4
İl İdare Kurulu üyelerini ve Mahalli İdare farkını inceleme
İl İdare Kurulu üyeleri Vali, Defterdar, Milli Eğitim, Sağlık, Tarım ve Orman müdürleri gibi bürokratlardır. İl Genel Meclisi ise İl Özel İdaresi'nin (Yerel Yönetim) organıdır.
İl Genel Meclisi'nin merkezi yönetim kurulunda yer alması idari hukuk açısından imkansızdır; bu durum hiyerarşi ve vesayet ayrımına aykırıdır.

Anahtar Kavram

İl Genel İdaresi (Merkezi/Taşra) ve İl Özel İdaresi (Mahalli/Yerel) Ayrımı

İpuçları

1
Merkezi yönetim ile yerel yönetimler (mahalli idareler) arasındaki ayrımı hatırlayın.
2
İl İdare Kurulu bir bürokratik kuruldur. İçinde seçimle gelen veya yerel yönetim birimine bağlı bir üye olabilir mi?
3
İl Genel Meclisi'nin hangi idari birimin (İl Genel İdaresi mi yoksa İl Özel İdaresi mi) organı olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet ve hiyerarşi yetkileri arasındaki farkları gösteren tabloları inceleyerek taşra ve yerel yönetim farkını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Merkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Bu konudan daha fazla soru