Hukuk başlangıcı dersinde bir profesör şu açıklamayı yapmıştır: "Pozitif hukuk, toplumda uyuşmazlıkların çözümünde fiilen başvurulan 'canlı' hukuktur ve dogmatik bir nitelik taşır. Mevzu hukuk ise bu bütünün sadece iradi ve teknik bir kısmını oluşturur. Öte yandan, her iki kavram da bizi adaletin mutlak ve değişmez ölçütü olan, 'olması gereken' bir ideale yönlendirir."
Profesörün bu açıklamalarından hareketle, hukuk türleri arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisi analitik olarak en tutarlıdır?
- AMevzu hukuk ve pozitif hukuk terimleri teknik olarak eş anlamlıdır; zira her iki kavram da sadece yetkili yasama organı tarafından yürürlüğe konulmuş metinleri ifade eder.
- Pozitif hukuk, mevzu hukuku kapsayan ve ona yazısız hukuk kurallarını da ekleyen 'olan hukuk' (lex lata) bütünüdür; tabii hukuk ise bu sistemin ulaşmaya çalıştığı 'ideal' (lex ferenda) boyutu temsil eder.Cevap
- CMevzu hukuk, bir ülkedeki yazılı ve yazısız tüm normların (dogmatik hukuk) toplamıyken; pozitif hukuk bu kuralların sadece yargı kararlarıyla yorumlanmış halidir.
- DBir uyuşmazlıkta uygulanacak örf ve adet kuralı, yetkili makamlarca yazılı hale getirilmediği sürece pozitif hukuk kapsamına dahil edilemez ve sadece tabii hukuk içerisinde değerlendirilir.
- ETabii hukuk (ideal hukuk), pozitif hukukun yürürlükten kalkmasıyla oluşan tarihi hukuk birikiminin modern toplumdaki yansımasıdır.
Cevap
Pozitif hukuk, mevzu hukuku da içine alan daha geniş bir kümedir ve 'olan hukuku' temsil ederken; tabii hukuk 'olması gereken' ideal hukuktur.
Doğru cevap olan ifade, pozitif hukukun hem yazılı (mevzu) hem de yazısız (örf ve adet) kaynakları içerdiğini belirterek 'olan hukuk' (lex lata) tanımını tam yapar. Aynı zamanda tabii hukukun bu sistemin dışında yer alan, adaleti temsil eden 'olması gereken' (lex ferenda) hukuk olduğunu vurgulayarak analitik ayrımı eksiksiz sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukuk Türleri Arasındaki Kapsam İlişkisi (Mevzu ⊂ Pozitif) ve Olan/Olması Gereken Hukuk Ayrımı
Tahmini Süre:2m 30s