Soru

Zorluk: OrtaDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nin klasik dönem merkez teşkilatlanmasında, Divan-ı Hümayun üyeleri temsil ettikleri sınıfların uzmanlık alanlarına göre belirli görevler üstlenmişlerdir. Bu üyelerden biri, Divan'daki yargı sisteminin en üst düzey temsilcisi olmasının yanı sıra, taşradaki eğitim ve hukuk kadrolarının (müderris ve kadı) atama ve terfi listelerini hazırlayarak padişaha sunmakla sorumludur.

Bu bilgiler doğrultusunda, sözü edilen görev ve yetkileri bünyesinde barındıran Divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Nişancı
  2. KazaskerCevap
  3. C
    Şeyhülislam
  4. D
    Defterdar
  5. E
    Sadrazam

Cevap

Divan-ı Hümayun'da yargı işlerinden sorumlu olan ve kadı ile müderris atamalarını gerçekleştiren görevli Kazasker'dir.
Kazasker, Osmanlı merkez teşkilatında İlmiye sınıfını temsil eden ve Divan-ı Hümayun'un asli üyesi olan görevlidir. Temel görevleri arasında Divan'daki davalara bakmak (yargı) ve ülke genelindeki kadı (hukuk) ile müderris (eğitim) atamalarını yönetmek yer alır. Bu yönüyle hem adli hem de ilmi bürokrasinin başıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Görev tanımlarındaki anahtar kelimeleri analiz etme
"Yargı sistemi", "kadı ataması" ve "müderris ataması" kavramları belirlendi.
Bu kavramlar bizi doğrudan İlmiye sınıfına ve bu sınıfın Divan'daki temsilcisine yönlendirir.
2
İlmiye sınıfı üyeleri arasında ayrım yapma
Kazasker ve Şeyhülislam arasındaki farklar değerlendirildi.
Kazasker idari ve adli yetkilere (atama, yargılama) sahipken; Şeyhülislam'ın yetkisi sadece fetva (teorik onay) ile sınırlıdır.
3
Doğru Divan üyesini seçme
Belirtilen tüm yetkilerin (yargı + eğitim atamaları) Kazasker'de toplandığı teyit edildi.
Kazasker, Divan'da hem 'askeri hakim' hem de 'milli eğitim ve adalet bakanı' benzeri bir rol üstlenir.

Anahtar Kavram

İlmiye Sınıfı ve Kazaskerlik Makamı

İpuçları

1
Soruda bahsedilen görevli 'İlmiye' sınıfına mensuptur ve adalet-eğitim işlerinden sorumludur.

Daha Fazla Pratik

Kazasker sayısının (Rumeli ve Anadolu) neden ikiye çıkarıldığını ve aralarındaki protokol farkını inceleyerek Osmanlı'nın sınır genişlemesine dair yorumlar yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla