Soru

Zorluk: OrtaHukuk Alanında Yapılan İnkılaplar

19241924 Anayasası'nın kabul edilmesiyle birlikte Türkiye'de yargı yetkisinin kullanımıyla ilgili; "Hâkimler bütün davaların görülmesinde ve hükmünde bağımsızdırlar; kanundan başka hiçbir şeye bağlı değillerdir. Hiçbir makam mahkemelere emir ve talimat veremez." hükmü getirilmiştir.

Bu düzenleme ile hukuk sisteminde doğrudan aşağıdakilerden hangisinin hedeflendiği savunulabilir?

  1. Yargı bağımsızlığını sağlayarak hukuk devleti ilkesini kurumsallaştırmakCevap
  2. B
    Yürütme organının yargı kararları üzerindeki denetim yetkisini artırmak
  3. C
    Yasama yetkisini doğrudan bağımsız mahkemelere devretmek
  4. D
    Şer’iyye mahkemelerinin kararlarını anayasal güvence altına almak
  5. E
    Mecelle kurallarının uygulama alanını genişleterek korumak

Cevap

Yargı bağımsızlığını sağlayarak hukuk devleti ilkesini kurumsallaştırmak
Anayasa metninde geçen 'hâkimlerin bağımsızlığı' ve 'hiçbir makamın emir verememesi' ifadeleri doğrudan yargı bağımsızlığını tanımlar. Mahkemelerin sadece 'kanuna bağlı' olması ise kişisel irade yerine hukuk kurallarının üstünlüğünü (hukuk devleti) ifade eder. Bu durum, Türkiye Cumhuriyeti'nin modern bir hukuk sistemi kurma hedefinin anayasal temelidir.

Adım Adım Çözüm

1
19241924 Anayasası'ndaki yargı ile ilgili maddeyi incelemek
Hâkimlerin bağımsız olduğu ve hiçbir makamın emir veremeyeceği bilgisine ulaşılır.
Anayasal hükmün kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
"Hiçbir makam emir veremez" ifadesini analiz etmek
Siyasi otoritenin (yürütme) yargıya müdahalesinin yasaklandığı görülür.
Yargı bağımsızlığı kavramının ana unsuru budur.
3
"Sadece kanuna bağlılık" ifadesini değerlendirmek
Kişisel veya dini otoriteler yerine yazılı hukuk kurallarının (hukuk devleti) esas alındığı anlaşılır.
Hukuk sisteminin laik ve modern karakterini doğrular.

Anahtar Kavram

Yargı Bağımsızlığı ve Hukuk Devleti

İpuçları

1
Metindeki 'hiçbir makamın emir verememesi' ifadesinin yargının dış etkilere karşı durumunu nasıl etkileyeceğini düşünün.
2
Bir devletin sadece yazılı kanunlara göre yönetilmesi ve yargının özgürce karar verebilmesi hangi demokratik kavramla açıklanır?
3
Hukuk devleti ve yargı bağımsızlığı kavramlarını içeren seçeneğe odaklanın.

Daha Fazla Pratik

19241924 Anayasası'nda yapılan 19281928 ve 19371937 değişikliklerinin hukuk sisteminin laikleşmesine katkısını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla