Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAmasya Genelgesi

Amasya Genelgesi'nde yer alan "Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir." ve "İstanbul Hükümeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir." maddeleri Millî Mücadele'nin gerekçelerini oluştururken; "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddesi hem amaç hem yöntem olarak belirlenmiştir. Bu son maddenin, Millî Mücadele'yi bir "ihtilal beyannamesi" haline getiren temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mevcut yönetim anlayışının yerine millî iradeye dayalı yeni bir düzenin hedeflendiğini göstermesiCevap
  2. B
    Direnişin sadece işgal altındaki bölgelerle sınırlı kalacağını ilan etmesi
  3. C
    Osmanlı Devleti'nin teokratik ve monarşik yapısını koruma altına alması
  4. D
    Millî cemiyetlerin Sivas Kongresi'nde derhal birleştirilmesine hukuki zemin hazırlaması
  5. E
    İtilaf Devletleri ile yapılacak barış görüşmelerinde İstanbul Hükümeti'ne destek olunacağını belirtmesi

Cevap

Mevcut yönetim anlayışının yerine millî iradeye dayalı yeni bir düzenin hedeflendiğini göstermesi
Amasya Genelgesi'nde yer alan 'milletin azim ve kararı' ifadesi, Türk tarihinde egemenliğin kaynağının padişahtan alınıp millete verilmesi yönündeki ilk resmi adım olduğu için bu belgeye 'ihtilal beyannamesi' niteliği kazandırır. Bu ifade, mevcut Osmanlı saltanat düzenine karşı açık bir siyasi meydan okumadır ve gelecekte kurulacak olan yeni devletin (Türkiye Cumhuriyeti) temel dayanağını oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Amasya Genelgesi'nin temel maddelerini analiz et.
Gerekçe: Vatanın bütünlüğünün tehlikede olması ve İstanbul Hükümeti'nin yetersizliği. Amaç ve Yöntem: Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararının kurtaracağı.
Soruda istenen 'ihtilal' niteliğini anlamak için hangi maddenin mevcut düzene başkaldırdığını belirlemek gerekir.
2
"Milletin azim ve kararı" ifadesinin siyasi karşılığını yorumla.
Eğer kurtuluş için karar yetkisi millete veriliyorsa, bu durum padişahın mutlak otoritesinin (monarşinin) reddedildiği ve yerine halk iradesinin (cumhuriyetin/demokrasinin) geçeceği anlamına gelir.
İhtilal, mevcut bir siyasi veya hukuki düzenin zorla değiştirilmesidir.
3
Seçenekleri bu yorum ışığında değerlendir.
Mevcut yönetim sisteminin yerine yeni bir düzenin hedeflendiğini belirten ifade, genelgeyi bir ihtilal beyannamesi (revolution manifesto) yapar.
Diğer seçenekler ya kronolojik olarak yanlıştır ya da genelgenin kapsamını tam olarak yansıtmamaktadır.

Anahtar Kavram

İhtilal Beyannamesi Olarak Amasya Genelgesi

İpuçları

1
Bir belgenin 'ihtilal' niteliği taşıması için mevcut siyasi düzeni (rejimi) değiştirmeyi hedeflemesi gerekir.
2
"Milletin azim ve kararı" ifadesindeki 'karar' sözcüğünün, yönetimde kimin söz sahibi olacağını belirlediğini düşünün.
3
Bu madde, ileride TBMM'nin açılmasına ve Cumhuriyetin ilanına giden yolda millî egemenlik ilkesinin ilk kez telaffuz edildiği yerdir.

Daha Fazla Pratik

Amasya Genelgesi'nin ardından toplanan Erzurum Kongresi'nde bu millî irade ilkesinin nasıl somutlaştığını (örneğin Temsil Heyeti'nin kurulması) incelemek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Genelgeyi üç ana başlıkta inceleyebilirsiniz: Gerekçe (Neden yapıyoruz?), Amaç (Nereye ulaşmak istiyoruz?), Yöntem (Nasıl yapacağız?). 'Milletin azim ve kararı' hem yöntemdir hem de rejimi değiştirdiği için ihtilal beyannamesidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Amasya Genelgesi

Bu konudan daha fazla soru